Database
Praktijkvoorbeelden Leefstijl in en vanuit de Zorg

Filters

Leefstijlelementen

Ziektebeeld

Type initiatief

Doelgroep initiatief

Domein waarin dit initiatief wordt aangeboden

Domeinen waarmee wordt samengewerkt

Provincie

Beschikbaarheidsvorm

Waarom jouw praktijkvoorbeeld toevoegen?

  • Alle leefstijlinitiatieven in en vanuit de zorg op een centrale, openbare plek
  • Inzicht bieden in datgene wat er al gebeurt
  • Leren van en met elkaar

Publicatiedatum:

06-07-2026

Regio:

Samenvatting van initiatief De (verpleegkundig) specialisten o.a. van de Maag darm Lever afdeling en de afdeling interne zien veel gezondheidsklachten gerelateerd aan alcohol en middelengebruik (hierna middelengebruik). Dit kan variëren van licht of matig middelengebruik tot ernstig. Voor de patiënten groep met licht of matig middelengebruik wordt directe doorverwijzing naar Novadic-Kentron (hierna NK) als verslavingsorganisatie […]

De (verpleegkundig) specialisten o.a. van de Maag darm Lever afdeling en de afdeling interne zien veel gezondheidsklachten gerelateerd aan alcohol en middelengebruik (hierna middelengebruik). Dit kan variëren van licht of matig middelengebruik tot ernstig. Voor de patiënten groep met licht of matig middelengebruik wordt directe doorverwijzing naar Novadic-Kentron (hierna NK) als verslavingsorganisatie niet altijd als passend gevonden “ik ben niet verslaafd”. De (verpleegkundig) specialisten zoeken een laagdrempelige schakelfunctie waar deze groep patiënten naar door verwezen kan worden en het begeleidingsnetwerk voor deze groep bekend is. Het bestaande leefstijlloket van het JBZ wordt daarmee gezien als de beste oplossing omdat dit al een bekend intern verwijspunt is. Bij het zowel het leefstijlloket zelf als bij de (verpleegkundig) specialisten ontbreekt echter de kennis en know how over middelengebruik. Hierbij spelen 3 punten: 1. De (verpleegkundig) specialisten willen meer kennis over het matige en lichte middelengebruik zoals hoe correleert het met voorgeschreven medicatie en behandeling vanuit het JBZ. 2. Het leefstijlloket wil meer kennis en vaardigheden in de gespreksvoering en doorverwijzen van de patiënten groep met middelengebruik. 3. Daarnaast is nodig om een netwerk voor middelengebruik inzichtelijk te maken en korte lijnen te hebben. De volgende onderdelen zijn opgepakt: 1. Een scholing vanuit NK over licht en matig middelengebruik voor de (verpleegkundig) specialisten 2. Mogelijkheid voor consultatie en advies vanuit NK richting de (verpleegkundig) specialisten. 3. Een scholing geboden door NK aan de medewerkers van het leefstijlloket over advies en specifieke gespreksvoering technieken. 4. Coaching on the job voor het leefstijlloket om de kennis te borgen. 5. De route naar het leefstijlloket wordt al wel gevonden voor de thema’s overgewicht en roken maar nog niet specifiek voor alcohol en middelengebruik. De bestaande route wordt uitgebreid en in het EPD ingeregeld voor het lichte en matige middelengebruik. En afspraken wat de mogelijkheden zijn bij ernstig middelengebruik 6. Voor het ernstige alcoholgebruik loopt er binnen het ziekenhuis een netwerkaanpak alcohol voor de klinische patiënt. Voor de poliklinische patiënt en de lichte en matige gebruiker moet dit netwerk nog gevormd worden.

Publicatiedatum:

25-06-2026

Samenvatting van initiatief Het project Groene Leefstijl Gemeente Tynaarlo richt zich op het verbeteren van de gezondheid van inwoners en het structureel versterken van de zorg- en welzijnsinfrastructuur binnen de gemeente Tynaarlo. Uitgangspunt van het project is het gebruik van het Leefstijlroer. Eerstelijns zorgverleners werden geschoold in het gebruik van dit instrument en inwoners maken […]

Het project Groene Leefstijl Gemeente Tynaarlo richt zich op het verbeteren van de gezondheid van inwoners en het structureel versterken van de zorg- en welzijnsinfrastructuur binnen de gemeente Tynaarlo. Uitgangspunt van het project is het gebruik van het Leefstijlroer. Eerstelijns zorgverleners werden geschoold in het gebruik van dit instrument en inwoners maken er kennis mee tijdens publieksbijeenkomsten.Daarnaast richt het project zich op domeinoverstijgende samenwerking met groene welzijnsinitiatieven in de regio, zoals voedselbossen, tuinen, boerderijen, landerijen en nationale parken (in het sociale domein). Deze initiatieven spelen een rol in het aanbieden van groene leefstijlzorg, ook wel bekend als Natuur op recept. Binnen het project hebben we:• Verbindingen gelegd tussen eerstelijnszorg, sociaal domein en groene initiatieven (integraal zorgnetwerk);• Ervaringen opgehaald van zorgprofessionals over de inzet van leefstijladviezen (incl natuur-op-recept), behoefte van inwoners in kaart gebracht tav leefstijlbegeleiding, en mogelijkheden voor natuur-op-recept onderzocht bij Groene Welzijnslokaties;• 20% van de genodigde eerstelijnszorgprofessionals in onze gemeente werd geschoold op gebruik van het leefstijlroer en natuur-op-recept;• In de hele gemeente hebben we via diverse media aandacht gecreëerd voor Groene Leefstijl. In totaal 280 inwoners zijn geïnformeerd over groene leefstijl via publiekslezingen en het Groene Leefstijlfestival. Zij kregen het leefstijlroer en hebben actief nagedacht over hun eigen leefstijl; • Inzicht gekregen in het bestaande aanbod van groene welzijnsactiviteiten in de gemeente; 11 initiatieven zijn al bereid om mee te werken aan het concept Natuur-op-Recept;• Gezien dat er veel enthousiasme is om verder samen te werken aan duurzame (groene) leefstijlzorg met aandacht voor preventie, ontmoeting, beweging en mentale gezondheid. We werken toe naar een pilot met groene leefstijlzorg.De belangrijkste opbrengst is dat er een netwerk is ontstaan van professionals en groene initiatieven in het sociale domein die elkaar steeds beter weten te vinden en elkaar kennen. Er is een overzicht van (groene) verwijsmogelijkheden op de website van de gemeente Tynaarlo gekomen (https://www.tynaarlo.nl/sociaalteam/sport-en-gezondheid/groene-plekken). Het Groene Leefstijlfestival was een succes en willen we jaarlijks laten terugkeren. Tegelijkertijd zien we kansen om de samenwerking verder te verduurzamen d.m.v een pilot met Groene Leefstijlzorg.

Publicatiedatum:

19-06-2026

Regio:

Samenvatting van initiatief Binnen PsyQ Haaglanden hebben wij een geïntegreerde leefstijltraining ontwikkeld voor mensen met psychische klachten. Aanleiding was de overtuiging dat leefstijl een veel grotere rol verdient binnen de geestelijke gezondheidszorg. Veel cliënten kampen naast hun psychische klachten met problemen op het gebied van beweging, slaap, ontspanning, dagstructuur en sociale verbinding. Tegelijkertijd merkten we […]

Binnen PsyQ Haaglanden hebben wij een geïntegreerde leefstijltraining ontwikkeld voor mensen met psychische klachten. Aanleiding was de overtuiging dat leefstijl een veel grotere rol verdient binnen de geestelijke gezondheidszorg. Veel cliënten kampen naast hun psychische klachten met problemen op het gebied van beweging, slaap, ontspanning, dagstructuur en sociale verbinding. Tegelijkertijd merkten we dat leefstijl binnen de dagelijkse behandelpraktijk nog vaak een bijzaak is, terwijl juist deze factoren een belangrijke invloed kunnen hebben op herstel en welbevinden.Met ondersteuning van de implementatievoucher van de Coalitie Leefstijl in de Zorg ontwikkelden wij een 12-weeks leefstijlprogramma bestaande uit drie wekelijkse onderdelen: psycho-educatie, runningtherapie en ontspanning. Tijdens de bijeenkomsten kwamen thema’s aan bod zoals beweging, voeding, slaap, stress, zingeving, gewoontevorming en terugvalpreventie. Het doel van de training was niet alleen het verminderen van klachten, maar vooral het versterken van eigen regie, gezondheid en veerkracht.De training is inmiddels drie keer uitgevoerd binnen PsyQ. Door middel van vragenlijsten en evaluaties hebben we onderzocht hoe deelnemers de training hebben ervaren. De eerste ervaringen zijn positief. Deelnemers gaven aan meer inzicht te hebben gekregen in de relatie tussen leefstijl en mentale gezondheid, meer grip te ervaren op hun dagelijks functioneren en vaker gezonde gewoonten te hebben ontwikkeld of hervat. Ook werden het contact met lotgenoten, de praktische insteek en de combinatie van de verschillende onderdelen vaak als waardevol genoemd.Een belangrijk inzicht uit het project was dat niet alleen cliënten, maar ook behandelaren ondersteuning nodig hebben om leefstijl een vaste plek te geven binnen de zorg. Daarom hebben we een uitgebreid draaiboek ontwikkeld waarin achtergrondinformatie, praktische handvatten, uitgewerkte bijeenkomsten en inspirerende voorbeelden zijn gebundeld. Dankzij de subsidie konden professionele illustraties worden toegevoegd, waardoor het materiaal toegankelijk en aantrekkelijk is geworden.Het draaiboek maakt de training eenvoudiger overdraagbaar en helpt behandelaren om leefstijlthema’s bespreekbaar te maken in hun dagelijkse praktijk. Daarmee draagt het project niet alleen bij aan de deelnemers van de training, maar ook aan een bredere beweging richting een GGZ waarin gezondheid, herstel en eigen regie meer centraal staan.

Publicatiedatum:

16-06-2026

Regio:

Samenvatting van initiatief Astma is de meest voorkomende chronische ziekte op de kinderleeftijd, met een prevalentie van 5%. Meer dan 160.000 kinderen in Nederland hebben astma. Het primaire doel van astmazorg is het bereiken en behouden van astmacontrole door vroege herkenning en behandeling van longaanvallen en het minimaliseren van de impact op dagelijkse activiteiten zoals […]

Astma is de meest voorkomende chronische ziekte op de kinderleeftijd, met een prevalentie van 5%. Meer dan 160.000 kinderen in Nederland hebben astma. Het primaire doel van astmazorg is het bereiken en behouden van astmacontrole door vroege herkenning en behandeling van longaanvallen en het minimaliseren van de impact op dagelijkse activiteiten zoals school, sport en spel. Kenmerkend voor de behandeling is medicamenteuze therapie met inhalatiecorticosteroïden en luchtwegverwijders. Leefstijl en preventie zijn aangetoond en geaccepteerd als factoren met grote invloed op het ziekteverloop van kinderen met astma, maar ze worden nauwelijks herkend of benut. Het bespreken van preventie en leefstijlveranderingen als “therapie” voor astma wordt vaak als tijdrovend beschouwd en patiënten krijgen weinig effectieve ondersteuning bij het doorvoeren van veranderingen in leefstijl.De Kindergeneeskunde binnen Ziekenhuis Rijnstate biedt integrale zorg en is actief in onderzoek naar ondersteunende behandelingen en integrale benadering om gezondheid en herstel bij kinderen te bevorderen. De samenwerking in de regio is versterkt met het ontsluiten van het regionale Verwijscircuit Integrative Medicine voor Kindergeneeskunde, het Leefstijl Loket voor Kinderen en sinds zomer 2025 de oprichting van het KINA (het Kindgericht Integratief Netwerk Arnhem). Bovendien is er pas onlangs landelijk een leefstijlroer speciaal voor kinderen ontwikkeld waarmee het gesprek over leefstijl met ouders en kinderen kan worden gevoerd.De Kindergeneeskunde Rijnstate heeft middels een literatuurstudie de veiligheid en effectiviteit van ondersteunende behandeling bij kinderen met astma uitgewerkt en vertaald in leefstijladviezen.Met deze implementatievoucher hebben wij een gesprekstool ontwikkeld voor de professional, te gebruiken bij het leefstijlgesprek in de spreekkamer met ouders en kinderen, met daarin links (QR-codes) naar informatie, adviezen en links naar websites in de verschillende leefstijl domeinen. De gesprekstool is primair ontwikkeld voor kinderen met astma maar is daarnaast breed inzetbaar bij gezondheidsproblemen bij kinderen en bevat links naar algemene adviezen, inclusief verwijsmogelijkheden. Tevens bevat de gesprekstool een QR-link naar het KINA netwerk, waar in de loop van dit jaar ziekte specifieke leefstijl adviezen worden ontsloten, en hulpverleners binnen het zorgnetwerk worden verbonden. De adviezen bestaan uit bewezen effectieve en veilige aanvullende interventies inclusief verwijsmogelijkheden.De advieskaart wordt verder geimplementeerd in de kinderastmazorg binnen Rijnstate, in nauwe samenwerking met interne en externe netwerken, en zal ook verder worden uitgewerkt in het digitale astma zorg platform Luchtbrug.

Publicatiedatum:

03-06-2026

Regio:

Samenvatting van initiatief Implementatie van het Groepsconsult Vijlen, gericht op Salutogenese i.p.v. Pathogenese met als doel een integraal, multidisciplinair en groepsgericht leefstijlzorgmodel waarin medische en sociale domein SAMEN MET INWONERS structureel samenwerken in zorg voor gezondheid. Zie ook de resultaten van dit initiatief van de Coalitie Leefstijl in de Zorg implementatievoucher bij de bestanden op deze pagina. […]

Implementatie van het Groepsconsult Vijlen, gericht op Salutogenese i.p.v. Pathogenese met als doel een integraal, multidisciplinair en groepsgericht leefstijlzorgmodel waarin medische en sociale domein SAMEN MET INWONERS structureel samenwerken in zorg voor gezondheid.

Publicatiedatum:

03-06-2026

Regio:

Samenvatting van initiatief CVA-laan: leefstijlondersteuning na een beroerte op Goeree-Overflakkee Jaarlijks krijgen ruim 43.000 mensen in Nederland een beroerte (CVA). Na de ziekenhuisopname en revalidatie komen velen thuis in een situatie waarbij versnipperde zorg en gebrek aan samenhang hun herstel bemoeilijken. Er is geen vast aanspreekpunt, professionals stemmen nauwelijks af en leefstijl wordt zelden als […]

CVA-laan: leefstijlondersteuning na een beroerte op Goeree-OverflakkeeJaarlijks krijgen ruim 43.000 mensen in Nederland een beroerte (CVA). Na de ziekenhuisopname en revalidatie komen velen thuis in een situatie waarbij versnipperde zorg en gebrek aan samenhang hun herstel bemoeilijken. Er is geen vast aanspreekpunt, professionals stemmen nauwelijks af en leefstijl wordt zelden als gedeelde opgave opgepakt. Dit terwijl leefstijl een bepalende factor is in het herstel én in het voorkomen van een tweede beroerte.Op Goeree-Overflakkee — een regio met een bovengemiddeld aandeel ouderen — ontwikkelden fysiotherapeut Netty Westhoeve en neuroloog/leefstijlarts Lisette Maasland de CVA-laan: een interprofessioneel leefstijltraject voor mensen na een CVA. Het initiatief werd ontwikkeld via participatief actieonderzoek, samen met CVA-patiënten, een diëtist, ergotherapeut, Hogeschool Leiden, Hogeschool Utrecht, EMC Rotterdam en Deltadokters.Wat houdt de CVA-laan in?De CVA-laan is geen losstaand programma, maar netwerkzorg: een samenhangend traject waarin de leefstijlarts als verbindende schakel fungeert tussen patiënt, fysiotherapeut, diëtist, ergotherapeut, huisartsenzorg en welzijn. Patiënten doorlopen een 10-weekse pilot met groepstrainingen, persoonlijke leefstijlgesprekken en informatiebijeenkomsten. Centraal staat Positieve Gezondheid: niet alleen lichamelijk herstel, maar ook dagelijks functioneren, meedoen, mentaal welbevinden en eigen regie.Wat zijn de resultaten?Deelnemers rapporteren meer vertrouwen, meer energie, beter lopen en meer grip op het dagelijks leven. Metingen laten bij meerdere deelnemers verbetering zien in loopsnelheid, uithoudingsvermogen en kracht. Lotgenotencontact, kleinschaligheid en een vast aanspreekpunt worden als bijzonder waardevol ervaren. Voor professionals heeft het traject geleid tot gedeelde taal, kortere lijnen en rolverheldering. Op netwerkniveau zijn externe contacten gelegd met kennisinstellingen en is een ZonMw-aanvraag ingediend voor vervolgonderzoek.De rol van de leefstijlartsEen centrale bevinding is de meerwaarde van de leefstijlarts als verbindende schakel. Deze rol omvat medische duiding, leefstijlbegeleiding, casemanagement, signalering van terugval en interprofessionele afstemming. De onderzoekers adviseren deze rol formeel vast te leggen en overdraagbaar te maken, zodat de CVA-laan ook zonder de huidige initiatiefnemers kan worden voortgezet en opgeschaald.PerspectiefDe volgende stap is borging van de werkzame kern: scherpe instroomcriteria, kleine groepen, digitale samenwerking, structurele financiering en aansluiting van welzijn en het sociaal domein. Het initiatief toont aan dat betere nazorg na een CVA niet vraagt om méér losse interventies, maar om een werkend netwerk rondom de patiënt — met de leefstijlarts als spilfiguur.De CVA-laan is ontwikkeld door Netty Westhoeve (Fit & Fysio Dirksland) en Lisette Maasland (Neurovitae), in samenwerking met patiënten en professionals.

Publicatiedatum:

27-05-2026

Samenvatting van initiatief Hoe: Scholing van een eerste groep professionals, waarbij we de combinatie maken van werken met Positieve Gezondheid en inzetten van het Leefstijlroer. Preventie: We gaan de wijk in en gaan met mensen in gesprek mbv Spinnenweb Positieve Gezondheid en Leefstijlroer om te onderzoeken hoe mensen hun gezondheid ervaren, wat zij weten over […]

Hoe: Scholing van een eerste groep professionals, waarbij we de combinatie maken van werken met Positieve Gezondheid en inzetten van het Leefstijlroer. Preventie: We gaan de wijk in en gaan met mensen in gesprek mbv Spinnenweb Positieve Gezondheid en Leefstijlroer om te onderzoeken hoe mensen hun gezondheid ervaren, wat zij weten over een gezonde leefstijl en waar zij behoefte aan hebben. Daarnaast: We sluiten aan bij/organiseren bijeenkomsten in de regio om elkaar en het aanbod beter te leren kennen. Dit aanbod wordt inzichtelijk gemaakt op een plek/digitaal platform zodat hier makkelijk naar verwezen kan worden. Door samen-werken en verwijzen binnen ons netwerk creëren wij een ‘leefstijl ecosysteem’ rondom de cliënt, waarbij wij Positieve Gezondheid inzetten als gemeenschappelijke taal.Toekomst: We zetten een (mobiel) leefstijlloket op, organiseren workshops voor inwoners en gaan ism Participatiehub Kennemerland een actieonderzoek uitvoeren met hoofdvraag ‘Wat is voor u gezond leven?’

Publicatiedatum:

27-05-2026

Regio:

Samenvatting van initiatief met integratie van Beter verwijs in het EPD maken we het de zorgverlener gemakkelijk om de patient passende leefstijlbegeleiding te bieden, direct in de spreekkamer. Wanneer een patient niet digitaal vaardig is kan de zorgverlener gemakkelijk helpen door samen ede passende begeleiding te kiezen. Zie ook de resultaten van dit initiatief van […]

met integratie van Beter verwijs in het EPD maken we het de zorgverlener gemakkelijk om de patient passende leefstijlbegeleiding te bieden, direct in de spreekkamer. Wanneer een patient niet digitaal vaardig is kan de zorgverlener gemakkelijk helpen door samen ede passende begeleiding te kiezen.

Publicatiedatum:

26-05-2026

Samenvatting van initiatief In het leefstijlcafé bij De Buitenplaats kunnen bewoners op een laagdrempelige manier kennis maken met gezond en vitaal leven. Groepsconsulten zijn onderdeel van het leefstijlcafé. Bij het groepsconsult krijgen bewoners een leefstijlcheck, een gesprek over hun eigen leefstijlcheck en inzicht in de volgende stappen. Door aanwezigheid van diverse gezondheidsprofessionals kunnen vragen direct […]

In het leefstijlcafé bij De Buitenplaats kunnen bewoners op een laagdrempelige manier kennis maken met gezond en vitaal leven. Groepsconsulten zijn onderdeel van het leefstijlcafé. Bij het groepsconsult krijgen bewoners een leefstijlcheck, een gesprek over hun eigen leefstijlcheck en inzicht in de volgende stappen. Door aanwezigheid van diverse gezondheidsprofessionals kunnen vragen direct beantwoord worden en toeleiding naar passend aanbod in warme overdracht plaatsvinden. Met het groepsconsult wordt ook meer domeinoverstijgende samenwerking aangejaagd en gestimuleerd.

Publicatiedatum:

06-05-2026

Samenvatting van initiatief De diagnose borstkanker en haar behandeling heeft een grote impact op vrouwen vanwege het lange en zware behandeltraject. Een betere fysieke fitheid bij aanvang en tijdens de (neo)-adjuvante behandeling kan het herstel versnellen en de late gevolgen van de behandeling verminderen. Niet iedereen is in staat om de eigen fitheid te verbeteren. […]

De diagnose borstkanker en haar behandeling heeft een grote impact op vrouwen vanwege het lange en zware behandeltraject. Een betere fysieke fitheid bij aanvang en tijdens de (neo)-adjuvante behandeling kan het herstel versnellen en de late gevolgen van de behandeling verminderen. Niet iedereen is in staat om de eigen fitheid te verbeteren. Daarnaast zijn vrouwen soms onzeker over wat mag en wat een veilige inspanning is. Ondersteuning hierbij tijdens het behandeltraject door de (oncologische) fysiotherapeut is een enorme steun in de rug. Echter, lang niet alle vrouwen krijgen dit aangeboden en als het wel wordt aangeboden, dan maakt maar een deel hier gebruik van. Gedurende de voucher voor Go2Fit 1.0 (gestart in april 2025) is door de 1e lijn (fysiotherapeuten) en 2e lijn (verpleegkundig specialist) de gewenste patiënt journey in kaart gebracht. Van daaruit zijn de knelpunten voor de implementatie geïnventariseerd en hebben we verschillende interventies ontwikkeld en geïmplementeerd. Belangrijke knelpunten waren o.a. het aanbieden van prehabilitatie in de vaste routine krijgen, het belang van prehabilitatie goed kunnen overbrengen bij de patiënten, en het beste moment bepalen om prehabilitatie te bespreken. Dit willen we verder door ontwikkelen en bestendigen met deze aanvraag maar ook op de volgende stap. Deze volgende stap, is het starten en volhouden van de fysieke training, ook tijdens het (neo-) adjuvante chemotherapie traject. Niet iedereen komt op herhaling bij de oncologische fysiotherapeut, een deel stopt met de ondersteuning en een deel stopt met de fysieke training. Door de impact van (neo-)adjuvante chemotherapie op de conditie is het belangrijk dat patiënten om de drie maanden opnieuw gescreend worden. Zo kan de fysieke training en eventuele andere ondersteuning aangepast worden op de veranderde belastbaarheid. Daar richten we ons op met deze aanvraag. In co-creatie met de oncologische fysiotherapeut, de verpleegkundig specialist en de patiënt gaan we knelpunten inventariseren, oplossingen uitwerken en implementeren. Hierbij betrekken we nadrukkelijk ook de 0e lijn en het welzijnswerk, niet iedereen heeft immers ondersteuning door de fysiotherapeut nodig, waar het zelf kan in de eigen omgeving wordt dit gestimuleerd. Door in cyclische stappen via co-creatie met de stakeholders onder leiding van Shoshin een werkwijze te creëren die de samenwerking ondersteunt en bestendigt, realiseren we een werkwijze die passend is voor alle stakeholders. Dit draagt bij aan de borging van de werkwijze, waardoor het care-as-usual wordt.