Leefstijltraining bij depressie en andere psychische klachten

Samenvatting van initiatief

Binnen PsyQ Haaglanden hebben wij een geïntegreerde leefstijltraining ontwikkeld voor mensen met psychische klachten. Aanleiding was de overtuiging dat leefstijl een veel grotere rol verdient binnen de geestelijke gezondheidszorg. Veel cliënten kampen naast hun psychische klachten met problemen op het gebied van beweging, slaap, ontspanning, dagstructuur en sociale verbinding. Tegelijkertijd merkten we dat leefstijl binnen de dagelijkse behandelpraktijk nog vaak een bijzaak is, terwijl juist deze factoren een belangrijke invloed kunnen hebben op herstel en welbevinden.

Met ondersteuning van de implementatievoucher van de Coalitie Leefstijl in de Zorg ontwikkelden wij een 12-weeks leefstijlprogramma bestaande uit drie wekelijkse onderdelen: psycho-educatie, runningtherapie en ontspanning. Tijdens de bijeenkomsten kwamen thema’s aan bod zoals beweging, voeding, slaap, stress, zingeving, gewoontevorming en terugvalpreventie. Het doel van de training was niet alleen het verminderen van klachten, maar vooral het versterken van eigen regie, gezondheid en veerkracht.

De training is inmiddels drie keer uitgevoerd binnen PsyQ. Door middel van vragenlijsten en evaluaties hebben we onderzocht hoe deelnemers de training hebben ervaren. De eerste ervaringen zijn positief. Deelnemers gaven aan meer inzicht te hebben gekregen in de relatie tussen leefstijl en mentale gezondheid, meer grip te ervaren op hun dagelijks functioneren en vaker gezonde gewoonten te hebben ontwikkeld of hervat. Ook werden het contact met lotgenoten, de praktische insteek en de combinatie van de verschillende onderdelen vaak als waardevol genoemd.

Een belangrijk inzicht uit het project was dat niet alleen cliënten, maar ook behandelaren ondersteuning nodig hebben om leefstijl een vaste plek te geven binnen de zorg. Daarom hebben we een uitgebreid draaiboek ontwikkeld waarin achtergrondinformatie, praktische handvatten, uitgewerkte bijeenkomsten en inspirerende voorbeelden zijn gebundeld. Dankzij de subsidie konden professionele illustraties worden toegevoegd, waardoor het materiaal toegankelijk en aantrekkelijk is geworden.

Het draaiboek maakt de training eenvoudiger overdraagbaar en helpt behandelaren om leefstijlthema’s bespreekbaar te maken in hun dagelijkse praktijk. Daarmee draagt het project niet alleen bij aan de deelnemers van de training, maar ook aan een bredere beweging richting een GGZ waarin gezondheid, herstel en eigen regie meer centraal staan.

Zie ook de resultaten van dit initiatief van de Coalitie Leefstijl in de Zorg implementatievoucher bij de bestanden op deze pagina. 

 

Doel initiatief

Leefstijl een vaste plek geven binnen het aanbod van PsyQ, door een geïntegreerd programma op te zetten waarbij ook het lichaam wordt meegenomen in de behandeling.

 

Type initiatief:

Leefstijlelement:

Ziektebeeld:

Doelgroep:

Geschikt voor mensen met beperkte gezondheidsvaardigheden?:

Ja

Domein/sector waarin dit initiatief wordt aangeboden:

Domein waarmee wordt samengewerkt:

Provincie:

Regio:

Beschikbaarheidsvorm:

Status initiatief:

Wat zijn succesfactoren van dit initiatief?

De verbinding die de cliënten ook onderling ervaren; enkele deelnemers hebben zich na afloop van de training ingeschreven voor een hardloopwedstrijd.

 

Wat zijn barrières van dit initiatief?

– Weerstand van bepaalde personen in het management i.v.m. scepsis over de curatieve effecten en de scepsis of de SGGZ een goede plek is voor leefstijlinterventies
– Weerstand voor nieuwe / extra behandelingen i.v.m. lange wachtlijsten
– Weerstand i.v.m. tekort aan behandelaren

 

Wat is er nodig om dit initiatief te borgen en/of op te schalen?

Meer scholing van trainers, zodat behandelaren zich bekwaam voelen om dit programma toe te passen. Dit zou bijvoorbeeld kunnen volgens een teach the teacher principe.

 

Welke twee tips of geleerde lessen zou je andere (startende) initiatieven mee willen geven?

– Laat je niet afschrikken door “tegengeluid”, maar zie het als feedback waar je iets mee kan.
– Betrek je doelgroep en zorg voor voldoende verbinding op alle lagen

Organisaties en/of partners betrokken bij de ontwikkeling van het initiatief

Zorgorganisaties:

PsyQ Den Haag (onderdeel van Parnassia Groep)

Organisaties en/of partners waarmee wordt samengewerkt

Zorgorganisaties:

PsyQ Den Haag (onderdeel van Parnassia Groep)

Lopende of afgeronde onderzoeken

Contact

Contactpersoon

Anne van der Linden

Functie binnen het initiatief

Arts in opleiding tot psychiater

Site en bestanden

Nieuw toegevoegde praktijkvoorbeelden

Publicatiedatum:

02-07-2026

Regio:

Publicatiedatum:

02-07-2026

Regio: