Database
Praktijkvoorbeelden Leefstijl in en vanuit de Zorg

Filters

Leefstijlelementen

Ziektebeeld

Type initiatief

Doelgroep initiatief

Domein waarin dit initiatief wordt aangeboden

Domeinen waarmee wordt samengewerkt

Provincie

Beschikbaarheidsvorm

Waarom jouw praktijkvoorbeeld toevoegen?

  • Alle leefstijlinitiatieven in en vanuit de zorg op een centrale, openbare plek
  • Inzicht bieden in datgene wat er al gebeurt
  • Leren van en met elkaar

Publicatiedatum:

19-06-2026

Regio:

Samenvatting van initiatief Binnen PsyQ Haaglanden hebben wij een geïntegreerde leefstijltraining ontwikkeld voor mensen met psychische klachten. Aanleiding was de overtuiging dat leefstijl een veel grotere rol verdient binnen de geestelijke gezondheidszorg. Veel cliënten kampen naast hun psychische klachten met problemen op het gebied van beweging, slaap, ontspanning, dagstructuur en sociale verbinding. Tegelijkertijd merkten we […]

Binnen PsyQ Haaglanden hebben wij een geïntegreerde leefstijltraining ontwikkeld voor mensen met psychische klachten. Aanleiding was de overtuiging dat leefstijl een veel grotere rol verdient binnen de geestelijke gezondheidszorg. Veel cliënten kampen naast hun psychische klachten met problemen op het gebied van beweging, slaap, ontspanning, dagstructuur en sociale verbinding. Tegelijkertijd merkten we dat leefstijl binnen de dagelijkse behandelpraktijk nog vaak een bijzaak is, terwijl juist deze factoren een belangrijke invloed kunnen hebben op herstel en welbevinden.Met ondersteuning van de implementatievoucher van de Coalitie Leefstijl in de Zorg ontwikkelden wij een 12-weeks leefstijlprogramma bestaande uit drie wekelijkse onderdelen: psycho-educatie, runningtherapie en ontspanning. Tijdens de bijeenkomsten kwamen thema’s aan bod zoals beweging, voeding, slaap, stress, zingeving, gewoontevorming en terugvalpreventie. Het doel van de training was niet alleen het verminderen van klachten, maar vooral het versterken van eigen regie, gezondheid en veerkracht.De training is inmiddels drie keer uitgevoerd binnen PsyQ. Door middel van vragenlijsten en evaluaties hebben we onderzocht hoe deelnemers de training hebben ervaren. De eerste ervaringen zijn positief. Deelnemers gaven aan meer inzicht te hebben gekregen in de relatie tussen leefstijl en mentale gezondheid, meer grip te ervaren op hun dagelijks functioneren en vaker gezonde gewoonten te hebben ontwikkeld of hervat. Ook werden het contact met lotgenoten, de praktische insteek en de combinatie van de verschillende onderdelen vaak als waardevol genoemd.Een belangrijk inzicht uit het project was dat niet alleen cliënten, maar ook behandelaren ondersteuning nodig hebben om leefstijl een vaste plek te geven binnen de zorg. Daarom hebben we een uitgebreid draaiboek ontwikkeld waarin achtergrondinformatie, praktische handvatten, uitgewerkte bijeenkomsten en inspirerende voorbeelden zijn gebundeld. Dankzij de subsidie konden professionele illustraties worden toegevoegd, waardoor het materiaal toegankelijk en aantrekkelijk is geworden.Het draaiboek maakt de training eenvoudiger overdraagbaar en helpt behandelaren om leefstijlthema’s bespreekbaar te maken in hun dagelijkse praktijk. Daarmee draagt het project niet alleen bij aan de deelnemers van de training, maar ook aan een bredere beweging richting een GGZ waarin gezondheid, herstel en eigen regie meer centraal staan.

Publicatiedatum:

16-06-2026

Regio:

Samenvatting van initiatief Astma is de meest voorkomende chronische ziekte op de kinderleeftijd, met een prevalentie van 5%. Meer dan 160.000 kinderen in Nederland hebben astma. Het primaire doel van astmazorg is het bereiken en behouden van astmacontrole door vroege herkenning en behandeling van longaanvallen en het minimaliseren van de impact op dagelijkse activiteiten zoals […]

Astma is de meest voorkomende chronische ziekte op de kinderleeftijd, met een prevalentie van 5%. Meer dan 160.000 kinderen in Nederland hebben astma. Het primaire doel van astmazorg is het bereiken en behouden van astmacontrole door vroege herkenning en behandeling van longaanvallen en het minimaliseren van de impact op dagelijkse activiteiten zoals school, sport en spel. Kenmerkend voor de behandeling is medicamenteuze therapie met inhalatiecorticosteroïden en luchtwegverwijders. Leefstijl en preventie zijn aangetoond en geaccepteerd als factoren met grote invloed op het ziekteverloop van kinderen met astma, maar ze worden nauwelijks herkend of benut. Het bespreken van preventie en leefstijlveranderingen als “therapie” voor astma wordt vaak als tijdrovend beschouwd en patiënten krijgen weinig effectieve ondersteuning bij het doorvoeren van veranderingen in leefstijl.De Kindergeneeskunde binnen Ziekenhuis Rijnstate biedt integrale zorg en is actief in onderzoek naar ondersteunende behandelingen en integrale benadering om gezondheid en herstel bij kinderen te bevorderen. De samenwerking in de regio is versterkt met het ontsluiten van het regionale Verwijscircuit Integrative Medicine voor Kindergeneeskunde, het Leefstijl Loket voor Kinderen en sinds zomer 2025 de oprichting van het KINA (het Kindgericht Integratief Netwerk Arnhem). Bovendien is er pas onlangs landelijk een leefstijlroer speciaal voor kinderen ontwikkeld waarmee het gesprek over leefstijl met ouders en kinderen kan worden gevoerd.De Kindergeneeskunde Rijnstate heeft middels een literatuurstudie de veiligheid en effectiviteit van ondersteunende behandeling bij kinderen met astma uitgewerkt en vertaald in leefstijladviezen.Met deze implementatievoucher hebben wij een gesprekstool ontwikkeld voor de professional, te gebruiken bij het leefstijlgesprek in de spreekkamer met ouders en kinderen, met daarin links (QR-codes) naar informatie, adviezen en links naar websites in de verschillende leefstijl domeinen. De gesprekstool is primair ontwikkeld voor kinderen met astma maar is daarnaast breed inzetbaar bij gezondheidsproblemen bij kinderen en bevat links naar algemene adviezen, inclusief verwijsmogelijkheden. Tevens bevat de gesprekstool een QR-link naar het KINA netwerk, waar in de loop van dit jaar ziekte specifieke leefstijl adviezen worden ontsloten, en hulpverleners binnen het zorgnetwerk worden verbonden. De adviezen bestaan uit bewezen effectieve en veilige aanvullende interventies inclusief verwijsmogelijkheden.De advieskaart wordt verder geimplementeerd in de kinderastmazorg binnen Rijnstate, in nauwe samenwerking met interne en externe netwerken, en zal ook verder worden uitgewerkt in het digitale astma zorg platform Luchtbrug.

Publicatiedatum:

31-05-2026

Regio:

Samenvatting van initiatief Het doel is om aandacht voor leefstijl in te zetten tijdens de wachttijd, maar ook tijdens de behandeling. Begonnen is met het genderteam, omdat daar leefstijl belangrijk is i.v.m. medische transitie. Gaandeweg wordt de aandacht voor leefstijl en de inzet van leefstijlcoaches ingezet in alle teams.   Doel initiatief Implementatie van leefstijl […]

Het doel is om aandacht voor leefstijl in te zetten tijdens de wachttijd, maar ook tijdens de behandeling. Begonnen is met het genderteam, omdat daar leefstijl belangrijk is i.v.m. medische transitie. Gaandeweg wordt de aandacht voor leefstijl en de inzet van leefstijlcoaches ingezet in alle teams.

Publicatiedatum:

29-05-2026

Regio:

Samenvatting van initiatief De Nederlandse Hyperventilatie stichting (NHS) heeft een leefstijlbrochure ontwikkeld voor mensen met hyperventilatieklachten. Veel mensen met hyperventilatie ervaren naast ademhalingsproblemen ook klachten zoals spanning, vermoeidheid, slaapproblemen, benauwdheid, duizeligheid en onzekerheid in het dagelijks functioneren. Hoewel leefstijl een belangrijke rol kan spelen bij het verminderen van klachten en het verbeteren van de kwaliteit […]

De Nederlandse Hyperventilatie stichting (NHS) heeft een leefstijlbrochure ontwikkeld voor mensen met hyperventilatieklachten. Veel mensen met hyperventilatie ervaren naast ademhalingsproblemen ook klachten zoals spanning, vermoeidheid, slaapproblemen, benauwdheid, duizeligheid en onzekerheid in het dagelijks functioneren. Hoewel leefstijl een belangrijke rol kan spelen bij het verminderen van klachten en het verbeteren van de kwaliteit van leven, is hierover weinig toegankelijke en betrouwbare informatie beschikbaar die specifiek gericht is op hyperventilatie.De brochure biedt praktische informatie en handvatten op het gebied van beweging, ontspanning, slaap, voeding en het gebruik van alcohol, nicotine en andere middelen. De inhoud is gebaseerd op actuele kennis en ervaringsdeskundigheid en is geschreven in begrijpelijke taal. Het doel is mensen inzicht te geven in factoren die van invloed kunnen zijn op hun klachten en hen te ondersteunen bij het maken van haalbare leefstijlkeuzes.De brochure is ontwikkeld in samenwerking met ervaringsdeskundigen en sluit aan bij de dagelijkse praktijk van mensen die leven met hyperventilatie. Naast de brochure is een flyer ontwikkeld om de beschikbaarheid ervan onder de aandacht te brengen bij zorgverleners en patiënten. De brochure kan gratis worden aangevraagd via de website van de NHS. Vanaf 1 september kunnen mensen daarnaast via de telefonische hulpdienst van de NHS terecht voor persoonlijk advies over leefstijl en hyperventilatieklachten.Met dit initiatief wil de NHS bijdragen aan meer kennis, zelfregie en kwaliteit van leven voor mensen met hyperventilatieklachten en hen ondersteunen bij hun herstelproces.

Publicatiedatum:

28-05-2026

Regio:

Samenvatting van initiatief Binnen de ggz groeit de aandacht voor leefstijl als onderdeel van herstel en behandeling. Toch blijkt het in de dagelijkse praktijk vaak lastig om leefstijl structureel te bespreken en te verankeren. Zorgprofessionals hebben behoefte aan praktische, toegankelijke hulpmiddelen die hen daarbij ondersteunen. Dit initiatief richt zich op de implementatie van twee leefstijltools […]

Binnen de ggz groeit de aandacht voor leefstijl als onderdeel van herstel en behandeling. Toch blijkt het in de dagelijkse praktijk vaak lastig om leefstijl structureel te bespreken en te verankeren. Zorgprofessionals hebben behoefte aan praktische, toegankelijke hulpmiddelen die hen daarbij ondersteunen. Dit initiatief richt zich op de implementatie van twee leefstijltools voor de ggz: de Leefstijlscreener en de Teamscan Leefstijl. De Leefstijlscreener is een korte vragenlijst die behandelaren helpt om thema’s zoals beweging, voeding, slaap en middelengebruik laagdrempelig in kaart te brengen en bespreekbaar te maken met cliënten. De Teamscan Leefstijl ondersteunt teams bij het reflecteren op de manier waarop leefstijl is ingebed in hun werkwijze, beleid en behandelomgeving. De tools zijn ingezet binnen meerdere ggz-instellingen en gedeeld via workshops, kennissessies en bestaande netwerken. De Leefstijlscreener is beschikbaar via RoQua en kan worden gebruikt tijdens bijvoorbeeld intake, behandeling of evaluatie. De Teamscan Leefstijl is doorontwikkeld tot een visuele werkwijzer die teams helpt om gezamenlijk verbeterpunten te formuleren en vervolgstappen te bepalen. Zorgprofessionals ervaren beide tools als duidelijk, bruikbaar en laagdrempelig. Ze helpen om het gesprek over leefstijl op gang te brengen en maken zichtbaar waar binnen teams of organisaties nog kansen liggen. Tegelijkertijd laat de implementatie zien dat duurzame inbedding vraagt om aandacht voor ondersteuning, vervolgacties, eigenaarschap en aansluiting bij beleid. Tijd en prioritering blijven daarbij belangrijke uitdagingen. Op basis van de eerste ervaringen wordt gewerkt aan verdere doorontwikkeling en opschaling. Daarbij wordt onder andere gekeken naar uitbreiding van de Leefstijlscreener met aanvullende leefstijlthema’s, zoals stress en sociale verbondenheid, en naar bredere inzet van de Teamscan Leefstijl, ook binnen ambulante settings. Meer weten, of de tools gebruiken? Mail dan naar leefstijl@ggzcentraal.nl

Publicatiedatum:

26-05-2026

Regio:

Samenvatting van initiatief Het leefstijlspreekuur in de apotheek laat zien dat laagdrempelige leefstijlcoaching in de eerste lijn werkt, de zorg ontlast, bijdraagt aan preventie en passende zorg. Het leefstijlspreekuur gaat uit van Positieve Gezondheid. Het richt zich op gezondheid in plaats van ziekte: eigen regie van de bewoner, dichtbij en juiste plek, zelfzorg. De apothekers […]

Het leefstijlspreekuur in de apotheek laat zien dat laagdrempelige leefstijlcoaching in de eerste lijn werkt, de zorg ontlast, bijdraagt aan preventie en passende zorg.Het leefstijlspreekuur gaat uit van Positieve Gezondheid. Het richt zich op gezondheid in plaats van ziekte: eigen regie van de bewoner, dichtbij en juiste plek, zelfzorg.De apothekers zien een toenemende stroom van patiënten, met ook vragen die niet in het medische circuit horen. Dat is hét teachable moment om bewoners te wijzen op het leefstijlspreekuur.1. Het probleemZorgdruk van de huisartsen, apothekers, 1e en 2e lijnszorg neemt toe. Dubbele vergrijzing, chronische ziekten nemen toe.Zorgkosten nemen toe.Mensen hebben vragen die niet in medische zorg thuishoren. Door met leefstijl aan de slag te gaan kunnen ze zelf iets aan hun gezondheid doen.We zien dat mensen vaak niet weten waar ze terecht kunnen met leefstijlvragen.Apotheek is laagdrempelige plek, waar per dag 250 mensen komen.2. De oplossingLeefstijlspreekuur voor bewoners die zelf aan de slag willen met hun leefstijl.Samenwerking apotheek + leefstijlcoachLeefstijlcoach:Integrale aanpak: voeding, bewegen, slaap, stress, ontspanning.Laagdrempelige motiverende gespreksvoering / Oplossingsgerichte gespreksvoeringExpert in duurzame gedragsverandering.Positieve gezondheid en eigen regie.Individueel én groepsgericht, in de wijk.gratis voor bewoners3. De resultaten60 bewoners op leefstjilspreekuur geweest, 1 tot 4 keer.Vooral afvallen, beter in hun vel zitten, meer bewegen. Onderliggende factor is vaak stress.Verhalen voorbeelden;Een oudere bewoner kwam met veel onrust en gebrek aan overzicht. Door kleine stappen zoals dagplanning, minder moeten en meer rustmomenten kreeg zij weer balans en regie. Het leefstijlspreekuur bood haar een laagdrempelige plek om dit te bespreken. Ze vond het heel prettig dat er tijd en aandacht was voor haar probleem. Het bood haar ruimte en rust om weer zelf aan de slag te gaan. Een bewoner worstelde jarenlang met haar gewicht. Ze was al jaren aan het jojo en. Het gesprek gaf haar rust, door het er gewoon over te hebben, heel laagdrempelig, waarna ze door erover te praten veel zelfinzicht kreeg. Ze pakte zelf de regie weer over haar leven, om ging zelf weer stap voor stap aan de slag te gaan. Meer inzicht in hun leefstijl en gedrag, intrinsieke motivatie aangewakkerd, eigen regie, zetten eerste kleine stap, vieren successen en gaan door.4. Wat is het succes?Vertrouwde plek dichtbij in de wijkGeen drempel, geen doorverwijzing nodig, geen kostenVanuit Positieve Gezondheid, mensen worden in hun kracht gezetSamenwerking in de wijk met zorg- en welzijnsprofessionalsMet relatief weinig inzet bereiken we veel preventieve winst, doordat mensen zelf aan de slag gaan, niet nog een keer naar de huisarts gaan of specialist, geen of minder medicijnen.Bewoners geven gemiddeld een 8,8! voor het leefstijlspreekuur en zijn in staat om iets aan hun eigen gezondheid te doen.

Publicatiedatum:

21-05-2026

Regio:

Samenvatting van initiatief VBA+ is een korte interventie waarbij in een paar vragen, zonder oordeel een roker gevraagd wordt of deze wil stoppen. Voorlichting wordt gegeven dat stoppen met hulp effectiever is dan stoppen zonder hulp. Indien dat zo is wordt deze via een warme overdracht toegeleid naar hulp. Dit traject heeft een coalitie gesmeed […]

VBA+ is een korte interventie waarbij in een paar vragen, zonder oordeel een roker gevraagd wordt of deze wil stoppen. Voorlichting wordt gegeven dat stoppen met hulp effectiever is dan stoppen zonder hulp. Indien dat zo is wordt deze via een warme overdracht toegeleid naar hulp. Dit traject heeft een coalitie gesmeed gericht op gezamenlijke training en implementatie.

Publicatiedatum:

20-05-2026

Regio:

Samenvatting van initiatief Mensen met angst- en dwangklachten hebben baat bij een gezonde leefstijl, maar vinden hierover vaak geen toegankelijke of herkenbare informatie. Bestaande leefstijl aanpakken sluiten onvoldoende aan bij hun psychische belastbaarheid, belevingswereld en dagelijkse realiteit. ADF Stichting ziet dat er een duidelijke behoefte is aan praktische, begrijpelijke en doelgroepgerichte voorlichting over leefstijl, afgestemd […]

Mensen met angst- en dwangklachten hebben baat bij een gezonde leefstijl, maar vinden hierover vaak geen toegankelijke of herkenbare informatie. Bestaande leefstijl aanpakken sluiten onvoldoende aan bij hun psychische belastbaarheid, belevingswereld en dagelijkse realiteit. ADF Stichting ziet dat er een duidelijke behoefte is aan praktische, begrijpelijke en doelgroepgerichte voorlichting over leefstijl, afgestemd op mensen met angst- en dwangklachten. Daarbij moet er ook aandacht zijn voor mensen met beperkte gezondheidsvaardigheden.Met dit project willen we deze kloof dichten en bijdragen aan meer eigen regie, herstel en veerkracht bij onze doelgroep. Wij hebben daarom een brochure gerealiseerd waarbij men op een laagdrempelige manier meer te weten komt over wat een gezonde leefstijl is en wat voor invloed dit kan hebben op angst- en dwangklachten.

Publicatiedatum:

19-05-2026

Samenvatting van initiatief Met dit project willen we het Very Brief Advice (VBA) in de brede context implementeren bij maximaal 20 apotheken die zijn aangesloten bij de Apothekerscoöperatie Haaglanden(ACH). Het VBA is een korte, evidence-based methode (30–60 seconden) waarmee apothekers en assistenten op laagdrempelige wijze leefstijl met patiënten bespreken en hen gericht kunnen doorverwijzen naar […]

Met dit project willen we het Very Brief Advice (VBA) in de brede context implementeren bij maximaal 20 apotheken die zijn aangesloten bij de Apothekerscoöperatie Haaglanden(ACH). Het VBA is een korte, evidence-based methode (30–60 seconden) waarmee apothekers en assistenten op laagdrempelige wijze leefstijl met patiënten bespreken en hen gericht kunnen doorverwijzen naar passend aanbod in de wijk.Het doel is om leefstijl structureel onderdeel te maken van de apotheek en zo bij te dragen aan het terugdringen van overmatig medicatiegebruik. Tegelijk wordt het apotheekteam gestimuleerd om de samenwerking met wijkpartners te versterken, wat leidt tot warme overdracht naar leefstijlinterventies. Zo ontwikkelen apotheken zich tot duurzame partners in de eerstelijnszorg met aandacht voor gezondheid en gedrag.De voucher wordt voornamelijk ingezet om de deelnemende apotheken te scholen. Bij de ontwikkeling van het scholingsmateriaal wordt gekeken naar bestaande scholingen en materialen. Vervolgens zal er maatwerk plaats vinden naar:1) de specifieke doelgroep: het apotheekteam2) de brede context van het VBA (variërend van stoppen met roken, tot bewegen, tot voeding etc.) 3) de regionale context Daarnaast wordt er een e-learning ontwikkeld zodat ook nieuwe collega’s geschoold kunnen worden. Deze e-learning zal na de looptijd van de voucher ook breder aangeboden worden.Gedurende de looptijd van de voucher zullen er diverse evaluatiemomenten zijn, o.a. in de vorm van netwerkbijeenkomsten met de apotheekteams én de samenwerkingspartners. Feedback uit deze evaluaties zal gebruikt worden voor verdere ontwikkeling van het VBA.

Publicatiedatum:

03-05-2026

Regio:

Samenvatting van initiatief Gezond Land van Herpen is een lokaal leefstijlinitiatief waarbij de huisartsenpraktijk in Land van Herpen samenwerkt met lokale partijen in het dorp. Om patiënten te begeleiden naar een gezondere leefstijl — op een manier die past bij hun eigen leven en omgeving. In samenwerking met de lokale partijen worden diverse activiteiten georganiseerd […]

Gezond Land van Herpen is een lokaal leefstijlinitiatief waarbij de huisartsenpraktijk in Land van Herpen samenwerkt met lokale partijen in het dorp. Om patiënten te begeleiden naar een gezondere leefstijl — op een manier die past bij hun eigen leven en omgeving. In samenwerking met de lokale partijen worden diverse activiteiten georganiseerd op basis van de behoefte in de dorpen. Vanuit de praktijk worden patiënten actief doorverwezen naar deze activiteiten in het dorp, zoals wandelgroepen, beweeginitiatieven en sociale ontmoetingsplekken. Tegelijkertijd worden bewoners bewuster gemaakt van wat zij zelf kunnen doen aan hun gezondheid, op het gebied van voeding, beweging, slaap en mentaal welzijn.