Database
Praktijkvoorbeelden Leefstijl in en vanuit de Zorg

Filters

Leefstijlelementen

Ziektebeeld

Type initiatief

Doelgroep initiatief

Domein waarin dit initiatief wordt aangeboden

Domeinen waarmee wordt samengewerkt

Provincie

Beschikbaarheidsvorm

Waarom jouw praktijkvoorbeeld toevoegen?

  • Alle leefstijlinitiatieven in en vanuit de zorg op een centrale, openbare plek
  • Inzicht bieden in datgene wat er al gebeurt
  • Leren van en met elkaar

Publicatiedatum:

17-07-2026

Regio:

In het Maastricht UMC+ (MUMC+) werken we aan de Vitale patiëntenreis: een vernieuwende aanpak om leefstijl structureel te integreren in de zorg. Uit onderzoek blijkt dat leefstijl grote invloed heeft op het verloop van ziekte, herstel en het risico op terugkeer van gezondheidsproblemen. Toch wordt dit onderwerp in de spreekkamer nog vaak […]

In het Maastricht UMC+ (MUMC+) werken we aan de Vitale patiëntenreis: een vernieuwende aanpak om leefstijl structureel te integreren in de zorg. Uit onderzoek blijkt dat leefstijl grote invloed heeft op het verloop van ziekte, herstel en het risico op terugkeer van gezondheidsproblemen. Toch wordt dit onderwerp in de spreekkamer nog vaak onderbelicht. Met de Vitale patiëntenreis willen we dit veranderen. Het project zorgt ervoor dat patiënten al vóór hun eerste afspraak in het ziekenhuis bewust worden van de rol van leefstijl in hun behandeling. Op basis van uitkomsten van digitale vragenlijsten en screenings ontvangen patiënten informatie en adviezen over bijvoorbeeld voeding, beweging, slaap of stress. De resultaten worden gekoppeld aan het elektronisch patiëntendossier (EPD), zodat ook de zorgverlener een volledig beeld krijgt en leefstijl gemakkelijker bespreekbaar kan maken. Zo zetten we samen met de patiënt stappen richting betere gezondheid en meer eigen regie. De ontwikkeling gebeurt in samenwerking met patiënten zelf: de cliëntenraad en patiëntenpanels geven actief feedback en denken mee over gebruiksvriendelijkheid en inhoud. Daarbij wordt extra aandacht besteed aan patiënten met beperkte gezondheidsvaardigheden, zodat de informatie voor iedereen toegankelijk is. De Vitale patiëntenreis start binnen het MUMC+, maar wordt zo ontworpen dat deze in de toekomst ook regionaal en nationaal kan worden ingezet. Dankzij de structurele inbedding in het EPD en het Kennis- en Expertisecentrum Preventie en Vitaliteit blijft de vitale patiëntenreis ook na de startperiode verder doorgroeien. Ons doel: iedere patiënt op het juiste moment de juiste informatie, voor een vitaler en gezonder leven.

Publicatiedatum:

06-07-2026

Regio:

De (verpleegkundig) specialisten o.a. van de Maag darm Lever afdeling en de afdeling interne zien veel gezondheidsklachten gerelateerd aan alcohol en middelengebruik (hierna middelengebruik). Dit kan variëren van licht of matig middelengebruik tot ernstig. Voor de patiënten groep met licht of matig middelengebruik wordt directe doorverwijzing naar Novadic-Kentron (hierna NK) als verslavingsorganisatie […]

De (verpleegkundig) specialisten o.a. van de Maag darm Lever afdeling en de afdeling interne zien veel gezondheidsklachten gerelateerd aan alcohol en middelengebruik (hierna middelengebruik). Dit kan variëren van licht of matig middelengebruik tot ernstig. Voor de patiënten groep met licht of matig middelengebruik wordt directe doorverwijzing naar Novadic-Kentron (hierna NK) als verslavingsorganisatie niet altijd als passend gevonden “ik ben niet verslaafd”. De (verpleegkundig) specialisten zoeken een laagdrempelige schakelfunctie waar deze groep patiënten naar door verwezen kan worden en het begeleidingsnetwerk voor deze groep bekend is. Het bestaande leefstijlloket van het JBZ wordt daarmee gezien als de beste oplossing omdat dit al een bekend intern verwijspunt is. Bij het zowel het leefstijlloket zelf als bij de (verpleegkundig) specialisten ontbreekt echter de kennis en know how over middelengebruik. Hierbij spelen 3 punten: 1. De (verpleegkundig) specialisten willen meer kennis over het matige en lichte middelengebruik zoals hoe correleert het met voorgeschreven medicatie en behandeling vanuit het JBZ. 2. Het leefstijlloket wil meer kennis en vaardigheden in de gespreksvoering en doorverwijzen van de patiënten groep met middelengebruik. 3. Daarnaast is nodig om een netwerk voor middelengebruik inzichtelijk te maken en korte lijnen te hebben. De volgende onderdelen zijn opgepakt: 1. Een scholing vanuit NK over licht en matig middelengebruik voor de (verpleegkundig) specialisten 2. Mogelijkheid voor consultatie en advies vanuit NK richting de (verpleegkundig) specialisten. 3. Een scholing geboden door NK aan de medewerkers van het leefstijlloket over advies en specifieke gespreksvoering technieken. 4. Coaching on the job voor het leefstijlloket om de kennis te borgen. 5. De route naar het leefstijlloket wordt al wel gevonden voor de thema’s overgewicht en roken maar nog niet specifiek voor alcohol en middelengebruik. De bestaande route wordt uitgebreid en in het EPD ingeregeld voor het lichte en matige middelengebruik. En afspraken wat de mogelijkheden zijn bij ernstig middelengebruik 6. Voor het ernstige alcoholgebruik loopt er binnen het ziekenhuis een netwerkaanpak alcohol voor de klinische patiënt. Voor de poliklinische patiënt en de lichte en matige gebruiker moet dit netwerk nog gevormd worden.

Publicatiedatum:

02-07-2026

Regio:

De wachtkamer van ons gezondheidscentrum heeft een nieuwe uitstraling. Niet langer alleen een rij stoelen om te wachten tot de fysiotherapeut of arts je binnenroept voor je afspraak, maar een ruimte die uitnodigt om in beweging te komen, even te ontspannen of ideeën op te doen voor een gezonde leefstijl. Geinspireerd op […]

De wachtkamer van ons gezondheidscentrum heeft een nieuwe uitstraling. Niet langer alleen een rij stoelen om te wachten tot de fysiotherapeut of arts je binnenroept voor je afspraak, maar een ruimte die uitnodigt om in beweging te komen, even te ontspannen of ideeën op te doen voor een gezonde leefstijl. Geinspireerd op positieve gezondheid en het blue zone principe. De omgeving zorgt ervoor dat de patiënt in beweging komt, letterlijk en figuurlijk. Gemiddeld wachten patiënten in de praktijk twintig minuten. In die tijd kun je nu van alles doen: een breinbreker oplossen aan een statafel, even fietsen op een stoelfiets, een ontspanningsoefening proberen, gezonde recepten meenemen of informatie vinden over sport en activiteiten in de buurt. Daarnaast wordt de wachtruimte een plek die meer ontspannen is door groen in de vorm van planten toe te voegen en de gordijnen te openen voor zicht op het groen in de omgeving. Onze zorgverleners gebruiken deze mogelijkheden ook om met de patiënt in gesprek te gaan over gezondheid en leefstijl. Niet belerend, maar maar vanuit het idee van Positieve Gezondheid: wat past bij jou en wat doet jou goed?

Publicatiedatum:

02-07-2026

Regio:

Door een combinatie van een verbeterd systeem binnen het doorverwijzen naar leefstijlzorg en het actief betrekken van de apotheek en de patienten kunnen we werken naar duurzame leefstijl verbeteringen en minder druk op de huisartsen. In dit project combineren we leefstijlzorg met het leren bewegen in de wijk, gewoon met de middelen […]

Door een combinatie van een verbeterd systeem binnen het doorverwijzen naar leefstijlzorg en het actief betrekken van de apotheek en de patienten kunnen we werken naar duurzame leefstijl verbeteringen en minder druk op de huisartsen. In dit project combineren we leefstijlzorg met het leren bewegen in de wijk, gewoon met de middelen die beschikbaar zijn. Doordat er een driehoek systeem is tussen huisarts, leefstijlcoach en apotheek monitoren we de voortgang en kunnen we allen adequaat handelen als het gaat om verlagen van medicatie of juist opstarten van medicatie. De patient blijft de regie houden.

Publicatiedatum:

29-06-2026

Stroomz en Anna hebben samen een gezondheidspad leefstijl ontwikkeld. Om de implementatie te versnellen, wordt dit jaar ingezet op verschillende activiteiten om leefstijl effectief en succesvol te integreren in het zorgproces. Activiteiten bestaan uit het delen van leefstijl tips en adviezen via verschillende kanalen, het ontwikkelen van filmpjes, de organisatie van een […]

Stroomz en Anna hebben samen een gezondheidspad leefstijl ontwikkeld. Om de implementatie te versnellen, wordt dit jaar ingezet op verschillende activiteiten om leefstijl effectief en succesvol te integreren in het zorgproces. Activiteiten bestaan uit het delen van leefstijl tips en adviezen via verschillende kanalen, het ontwikkelen van filmpjes, de organisatie van een webinar en een symposium en het verstevigen van de samenwerking in de regio op leefstijl gebied. De activiteiten uit dit project zorgen voor meer bewustwording bij patiënten en professionals krijgen praktische handvatten om leefstijl te integreren in hun consult.De te ontwikkelen filmpjes zorgen ervoor dat de adviezen per leefstijl thema op een toegankelijke manier worden uitgelegd/beschikbaar worden gesteld. Door het symposium zullen 100 zorgprofessionals uit de regio worden geïnspireerd en praktische handvatten krijgen om zingeving ter sprake te brengen dan wel toe te passen. De transmurale afspraken uit het gezondheidspad leefstijl (leefstijl ter sprake brengen in elk consult en stimuleren eigen regie) wordt onderdeel van tenminste 1 RTA. De RTA’s uit de regio worden frequent gebruikt door zowel huisartsen als specialisten. Een intensievere samenwerking in de regio leidt ertoe dat de transmurale adviezen op het gebied van leefstijl breder in de regio worden geïntegreerd.

Publicatiedatum:

25-06-2026

Het project Groene Leefstijl Gemeente Tynaarlo richt zich op het verbeteren van de gezondheid van inwoners en het structureel versterken van de zorg- en welzijnsinfrastructuur binnen de gemeente Tynaarlo. Uitgangspunt van het project is het gebruik van het Leefstijlroer. Eerstelijns zorgverleners werden geschoold in het gebruik van dit instrument en inwoners maken […]

Het project Groene Leefstijl Gemeente Tynaarlo richt zich op het verbeteren van de gezondheid van inwoners en het structureel versterken van de zorg- en welzijnsinfrastructuur binnen de gemeente Tynaarlo. Uitgangspunt van het project is het gebruik van het Leefstijlroer. Eerstelijns zorgverleners werden geschoold in het gebruik van dit instrument en inwoners maken er kennis mee tijdens publieksbijeenkomsten.Daarnaast richt het project zich op domeinoverstijgende samenwerking met groene welzijnsinitiatieven in de regio, zoals voedselbossen, tuinen, boerderijen, landerijen en nationale parken (in het sociale domein). Deze initiatieven spelen een rol in het aanbieden van groene leefstijlzorg, ook wel bekend als Natuur op recept. Binnen het project hebben we:• Verbindingen gelegd tussen eerstelijnszorg, sociaal domein en groene initiatieven (integraal zorgnetwerk);• Ervaringen opgehaald van zorgprofessionals over de inzet van leefstijladviezen (incl natuur-op-recept), behoefte van inwoners in kaart gebracht tav leefstijlbegeleiding, en mogelijkheden voor natuur-op-recept onderzocht bij Groene Welzijnslokaties;• 20% van de genodigde eerstelijnszorgprofessionals in onze gemeente werd geschoold op gebruik van het leefstijlroer en natuur-op-recept;• In de hele gemeente hebben we via diverse media aandacht gecreëerd voor Groene Leefstijl. In totaal 280 inwoners zijn geïnformeerd over groene leefstijl via publiekslezingen en het Groene Leefstijlfestival. Zij kregen het leefstijlroer en hebben actief nagedacht over hun eigen leefstijl; • Inzicht gekregen in het bestaande aanbod van groene welzijnsactiviteiten in de gemeente; 11 initiatieven zijn al bereid om mee te werken aan het concept Natuur-op-Recept;• Gezien dat er veel enthousiasme is om verder samen te werken aan duurzame (groene) leefstijlzorg met aandacht voor preventie, ontmoeting, beweging en mentale gezondheid. We werken toe naar een pilot met groene leefstijlzorg.De belangrijkste opbrengst is dat er een netwerk is ontstaan van professionals en groene initiatieven in het sociale domein die elkaar steeds beter weten te vinden en elkaar kennen. Er is een overzicht van (groene) verwijsmogelijkheden op de website van de gemeente Tynaarlo gekomen (https://www.tynaarlo.nl/sociaalteam/sport-en-gezondheid/groene-plekken). Het Groene Leefstijlfestival was een succes en willen we jaarlijks laten terugkeren. Tegelijkertijd zien we kansen om de samenwerking verder te verduurzamen d.m.v een pilot met Groene Leefstijlzorg.

Publicatiedatum:

23-06-2026

Regio:

Doel Het doel van de adem- en beweegroute is om ziekenhuispatiënten die veel in bed liggen op een veilige en laagdrempelige manier te activeren. Door ademhalings- en bewegingsoefeningen te combineren, stimuleert de route de doorbloeding, helpt het benauwdheid en stijfheid te verminderen en draagt het bij aan ontspanning en herstel. Samenvatting van […]

DoelHet doel van de adem- en beweegroute is om ziekenhuispatiënten die veel in bed liggen op een veilige en laagdrempelige manier te activeren. Door ademhalings- en bewegingsoefeningen te combineren, stimuleert de route de doorbloeding, helpt het benauwdheid en stijfheid te verminderen en draagt het bij aan ontspanning en herstel.Samenvatting van het initiatiefDe adem- en beweegroute wordt als eerste geïmplementeerd op afdeling C1, waar longpatiënten verblijven. Patiënten kunnen via QR-codes oefeningen openen, waarna zij worden begeleid door een virtuele assistent, dr. Schweitzer. Deze motiveert en ondersteunt hen stap voor stap bij het uitvoeren van ademhalings- en bewegingsoefeningen, passend bij hun herstelproces.

Publicatiedatum:

23-06-2026

Patiënten kunnen bij het Gezondheidsloket terecht voor advies over voeding, beweging, slaap, stress en sociale contacten. Gezondheidsadviseurs helpen hen ontdekken wat nodig is om zich gezonder en veerkrachtiger te voelen, op basis van Positieve Gezondheid. Daarnaast zorgen ze voor een goede verbinding met passend aanbod in zorg en welzijn bij de patiënt […]

Patiënten kunnen bij het Gezondheidsloket terecht voor advies over voeding, beweging, slaap, stress en sociale contacten. Gezondheidsadviseurs helpen hen ontdekken wat nodig is om zich gezonder en veerkrachtiger te voelen, op basis van Positieve Gezondheid. Daarnaast zorgen ze voor een goede verbinding met passend aanbod in zorg en welzijn bij de patiënt in de buurt. Het loket is in eerste instantie open voor diabetespatiënten, op verwijzing van hun arts of verpleegkundige. In de toekomst willen we graag dat het loket toegankelijk is voor alle patiënten die hier behoefte aan hebben.

Publicatiedatum:

22-06-2026

Regio:

Hoofdpijn beïnvloedt je leven, maar je staat er niet alleen voor. Hoe kan je met of ondanks de hoofdpijn toch je leven vormgeven? Hoe doe je het tijdens je studie of op werk? En hoe zorg je voor steun uit je omgeving? In deze serie hoor je hoe lotgenoten dit aanpakken en […]

Hoofdpijn beïnvloedt je leven, maar je staat er niet alleen voor. Hoe kan je met of ondanks de hoofdpijn toch je leven vormgeven? Hoe doe je het tijdens je studie of op werk? En hoe zorg je voor steun uit je omgeving? In deze serie hoor je hoe lotgenoten dit aanpakken en krijg je tips van experts op het gebied van lifestyle, mentale veerkracht.

Publicatiedatum:

19-06-2026

Regio:

Binnen PsyQ Haaglanden hebben wij een geïntegreerde leefstijltraining ontwikkeld voor mensen met psychische klachten. Aanleiding was de overtuiging dat leefstijl een veel grotere rol verdient binnen de geestelijke gezondheidszorg. Veel cliënten kampen naast hun psychische klachten met problemen op het gebied van beweging, slaap, ontspanning, dagstructuur en sociale verbinding. Tegelijkertijd merkten we […]

Binnen PsyQ Haaglanden hebben wij een geïntegreerde leefstijltraining ontwikkeld voor mensen met psychische klachten. Aanleiding was de overtuiging dat leefstijl een veel grotere rol verdient binnen de geestelijke gezondheidszorg. Veel cliënten kampen naast hun psychische klachten met problemen op het gebied van beweging, slaap, ontspanning, dagstructuur en sociale verbinding. Tegelijkertijd merkten we dat leefstijl binnen de dagelijkse behandelpraktijk nog vaak een bijzaak is, terwijl juist deze factoren een belangrijke invloed kunnen hebben op herstel en welbevinden.Met ondersteuning van de implementatievoucher van de Coalitie Leefstijl in de Zorg ontwikkelden wij een 12-weeks leefstijlprogramma bestaande uit drie wekelijkse onderdelen: psycho-educatie, runningtherapie en ontspanning. Tijdens de bijeenkomsten kwamen thema’s aan bod zoals beweging, voeding, slaap, stress, zingeving, gewoontevorming en terugvalpreventie. Het doel van de training was niet alleen het verminderen van klachten, maar vooral het versterken van eigen regie, gezondheid en veerkracht.De training is inmiddels drie keer uitgevoerd binnen PsyQ. Door middel van vragenlijsten en evaluaties hebben we onderzocht hoe deelnemers de training hebben ervaren. De eerste ervaringen zijn positief. Deelnemers gaven aan meer inzicht te hebben gekregen in de relatie tussen leefstijl en mentale gezondheid, meer grip te ervaren op hun dagelijks functioneren en vaker gezonde gewoonten te hebben ontwikkeld of hervat. Ook werden het contact met lotgenoten, de praktische insteek en de combinatie van de verschillende onderdelen vaak als waardevol genoemd.Een belangrijk inzicht uit het project was dat niet alleen cliënten, maar ook behandelaren ondersteuning nodig hebben om leefstijl een vaste plek te geven binnen de zorg. Daarom hebben we een uitgebreid draaiboek ontwikkeld waarin achtergrondinformatie, praktische handvatten, uitgewerkte bijeenkomsten en inspirerende voorbeelden zijn gebundeld. Dankzij de subsidie konden professionele illustraties worden toegevoegd, waardoor het materiaal toegankelijk en aantrekkelijk is geworden.Het draaiboek maakt de training eenvoudiger overdraagbaar en helpt behandelaren om leefstijlthema’s bespreekbaar te maken in hun dagelijkse praktijk. Daarmee draagt het project niet alleen bij aan de deelnemers van de training, maar ook aan een bredere beweging richting een GGZ waarin gezondheid, herstel en eigen regie meer centraal staan.