Adem- en beweegroute Albert Schweitzer ziekenhuis

Wat zijn succesfactoren van dit initiatief?

Laagdrempelig en zelfstandig te gebruiken
De QR-codes maken het eenvoudig voor patiënten om op elk moment zelf te starten, zonder afhankelijk te zijn van zorgpersoneel.

Aansluiting bij de doelgroep (longpatiënten)
De oefeningen zijn specifiek gericht op ademhaling en lichte beweging, wat direct aansluit bij de behoeften en beperkingen van patiënten op C1.

Motivatie en begeleiding door de virtuele assistent
De inzet van dr. Schweitzer zorgt voor duidelijke instructie en extra motivatie, waardoor patiënten eerder en consistenter oefenen.

Inbedding in de zorgpraktijk
Als verpleegkundigen en therapeuten de route actief onder de aandacht brengen, wordt het een vanzelfsprekend onderdeel van het herstelproces.

Kleine, haalbare stappen
De oefeningen zijn kort en eenvoudig, waardoor patiënten succes ervaren en gemotiveerd blijven.

Concreet voorbeeld
Een patiënt met COPD op C1 ligt veel in bed en ervaart benauwdheid bij inspanning. Via een QR-code bij het bed start hij een korte oefening met dr. Schweitzer, die hem rustig door ademhalingstechnieken en lichte bewegingen leidt. Omdat de oefening maar een paar minuten duurt en duidelijk wordt uitgelegd, herhaalt de patiënt dit meerdere keren per dag. Hierdoor voelt hij zich minder benauwd en durft hij eerder uit bed te komen, wat zijn herstel versnelt.

Wat zijn barrières van dit initiatief?

Beperkte energie of fysieke gesteldheid van patiënten
Patiënten op C1 kunnen zich te moe of benauwd voelen om actief deel te nemen, zelfs aan korte oefeningen.

Digitale vaardigheden en toegang
Niet alle patiënten zijn vertrouwd met het scannen van QR-codes of het gebruik van een smartphone, wat de drempel verhoogt.

Gebrek aan motivatie of urgentiegevoel
Patiënten zien mogelijk niet direct het nut van de oefeningen of voelen zich niet gemotiveerd om zelfstandig te starten.

Onvoldoende ondersteuning vanuit zorgpersoneel
Als verpleegkundigen of therapeuten het initiatief niet actief onder de aandacht brengen, wordt de route minder gebruikt.

Fysieke omgeving / praktische belemmeringen
Bijvoorbeeld slechte plaatsing van QR-codes of onvoldoende ruimte om oefeningen uit te voeren.

Concreet voorbeeld
Een oudere patiënt met longproblemen ligt op C1 en heeft weinig ervaring met smartphones. Hoewel er een QR-code bij het bed hangt, weet de patiënt niet goed hoe deze te scannen en vraagt hij er ook niet om hulp. Hierdoor maakt hij geen gebruik van de adem- en beweegroute, terwijl hij er wel baat bij zou hebben. Pas wanneer een verpleegkundige hem actief helpt en uitlegt hoe het werkt, komt de patiënt in beweging.

Wat is er nodig om dit initiatief te borgen en/of op te schalen?

Structurele inbedding in de zorgprocessen
De adem- en beweegroute moet onderdeel worden van de dagelijkse zorg, bijvoorbeeld door opname in het zorgplan of als standaard interventie bij opname op C1 (en later andere afdelingen).

Actieve betrokkenheid van zorgprofessionals
Verpleegkundigen, fysiotherapeuten en artsen moeten het initiatief actief ondersteunen en patiënten stimuleren om het te gebruiken.

Training en duidelijke instructie
Zorgverleners moeten weten hoe de route werkt, zodat zij patiënten goed kunnen begeleiden en motiveren.

Toegankelijke en gebruiksvriendelijke middelen
QR-codes moeten duidelijk zichtbaar zijn en de digitale omgeving moet eenvoudig te gebruiken zijn, ook voor minder digivaardige patiënten.

Monitoring en evaluatie
Het gebruik en effect (bijvoorbeeld mobilisatie, ervaren benauwdheid) moeten worden gevolgd om verbeteringen door te voeren en het nut aan te tonen.

Schaalbaar concept
De inhoud moet eenvoudig aangepast kunnen worden voor andere patiëntgroepen of afdelingen.

Concreet voorbeeld
Op C1 wordt de adem- en beweegroute standaard opgenomen in het opnamegesprek: de verpleegkundige introduceert de QR-codes en helpt de patiënt de eerste keer met scannen en oefenen met dr. Schweitzer. Tijdens de dagelijkse ronde vraagt de verpleegkundige of de patiënt de oefeningen heeft gedaan en stimuleert dit zo nodig. Omdat dit proces vast onderdeel wordt van de zorg, gebruiken steeds meer patiënten de route. Op basis van positieve ervaringen en gemeten resultaten (bijvoorbeeld snellere mobilisatie) wordt het initiatief vervolgens uitgebreid naar andere afdelingen, zoals chirurgie.

Welke twee tips of geleerde lessen zou je andere (startende) initiatieven mee willen geven?

Maak het zo eenvoudig en laagdrempelig mogelijk
Zorg dat patiënten en zorgverleners meteen begrijpen wat de bedoeling is en hoe het werkt. Hoe minder stappen, hoe groter de kans op gebruik.
Voorbeeld: Door te werken met QR-codes direct bij het bed en korte oefeningen met duidelijke begeleiding, kunnen patiënten snel starten zonder ingewikkelde uitleg.

Betrek zorgverleners vanaf het begin actief
Een initiatief slaagt alleen als het gedragen wordt door het team. Zorgprofessionals spelen een grote rol in het introduceren en stimuleren van gebruik.
Voorbeeld: Wanneer verpleegkundigen de adem- en beweegroute standaard meenemen in het opnamegesprek en er dagelijks naar vragen, wordt het vanzelf onderdeel van de routine en neemt het gebruik zichtbaar toe verwachten we.