Bezoek leefstijl-kennisbank.nl
Praktijkvoorbeeld toevoegen

Database
Praktijkvoorbeelden Leefstijl in en vanuit de Zorg

Filters

Leefstijlelementen

Ziektebeeld

Type initiatief

Doelgroep initiatief

Domein waarin dit initiatief wordt aangeboden

Domeinen waarmee wordt samengewerkt

Provincie

Beschikbaarheidsvorm

Waarom jouw praktijkvoorbeeld toevoegen?

  • Alle leefstijlinitiatieven in en vanuit de zorg op een centrale, openbare plek
  • Inzicht bieden in datgene wat er al gebeurt
  • Leren van en met elkaar
Praktijkvoorbeeld toevoegen
Filter

, , , ,

,

Inrichten domeinoverstijgende GLI Utrecht

Publicatiedatum:

01-06-2026

Regio:

Samenvatting van initiatief Aanleiding Het Utrechtse GLI-aanbod kende structurele knelpunten: versnippering, hoge administratieve druk, kwetsbare continuïteit en beperkte toegankelijkheid voor kwetsbare groepen. Individuele aanbieders vielen soms weg, waardoor tijdelijk geen aanbod beschikbaar was. Passende en netwerkzorg kwam onvoldoende op gang. Doelstelling Sterkz.org en Sport Utrecht hebben een gezamenlijke stedelijke infrastructuur ontwikkeld voor de Gecombineerde Leefstijlinterventie […]

AanleidingHet Utrechtse GLI-aanbod kende structurele knelpunten: versnippering, hoge administratieve druk, kwetsbare continuïteit en beperkte toegankelijkheid voor kwetsbare groepen. Individuele aanbieders vielen soms weg, waardoor tijdelijk geen aanbod beschikbaar was. Passende en netwerkzorg kwam onvoldoende op gang.DoelstellingSterkz.org en Sport Utrecht hebben een gezamenlijke stedelijke infrastructuur ontwikkeld voor de Gecombineerde Leefstijlinterventie (GLI), met een centrale backoffice als kern. Doel: minder regeldruk voor zorgverleners, geborgde samenwerking tussen zorg en sociaal domein, en duurzame continuïteit van aanbod.AanpakEr is gekozen voor een gefaseerde implementatie (analyse → ontwerp → inrichting → kleinschalige start → monitoring via PDCA). Concrete stappen: knelpunten ophalen bij aanbieders, gezamenlijk ontwerp stedelijk aanbod, uitwerking rollen en processen, inrichting van ZorgDomein en Monter, en samenstelling van gemengde GLI-teams van zorg- en welzijnsprofessionals. Beweegagogen vervangen fysiotherapeuten, waardoor een natuurlijke brug naar het sociaal domein ontstaat.Resultaten- Stedelijke GLI-backoffice operationeel: gestandaardiseerde verwijzing, intakeplanning en deelnemerscommunicatie- Gemengde GLI-teams actief op meerdere plekken in de stad- ZorgDomein-account gerealiseerd voor de zorggroep (RHO), waarmee zorgverleners worden ontlast- Snellere en duidelijkere doorstroom voor deelnemers na verwijzing- Minder hoge inclusiecriteria, meer bereik dankzij sociaal domein partners- Geschatte tijdsbesparing: ~25 minuten administratie per deelnemer voor coachesSuccesfactorenDe backoffice lost een concreet probleem op (administratielast), wat draagvlak vergroot. Bewust gekozen voor klein beginnen met een inrichting die direct geschikt is voor opschaling. De bestaande vertrouwensrelatie tussen beide organisaties bleek essentieel.UitdagingenAVG, gegevensuitwisseling en het inrichten van het ZorgDomein-account vergden meer tijd en middelen dan voorzien. Samenwerkingsovereenkomsten opstellen was arbeidsintensief vanwege de nieuwheid van de constructie.Borging en vervolgDe GLI-uitvoering is Zvw-gefinancierd; de voucher dekte de opbouw van organisatie en backoffice. Structurele bekostiging van het beweegaanbod wordt nagestreefd via de ketenaanpak middelen van het AZWA. Sport Utrecht en Sterkz.org blijven gezamenlijk verantwoordelijk. Opschaling naar andere GLI-aanbieders en bredere groepsaanpakken is voorzien.

, , , , ,

Leefstijl in de ggz: praktische tools voor zorgprofessionals

Publicatiedatum:

28-05-2026

Regio:

Samenvatting van initiatief Binnen de ggz groeit de aandacht voor leefstijl als onderdeel van herstel en behandeling. Toch blijkt het in de dagelijkse praktijk vaak lastig om leefstijl structureel te bespreken en te verankeren. Zorgprofessionals hebben behoefte aan praktische, toegankelijke hulpmiddelen die hen daarbij ondersteunen. Dit initiatief richt zich op de implementatie van twee leefstijltools […]

Binnen de ggz groeit de aandacht voor leefstijl als onderdeel van herstel en behandeling. Toch blijkt het in de dagelijkse praktijk vaak lastig om leefstijl structureel te bespreken en te verankeren. Zorgprofessionals hebben behoefte aan praktische, toegankelijke hulpmiddelen die hen daarbij ondersteunen. Dit initiatief richt zich op de implementatie van twee leefstijltools voor de ggz: de Leefstijlscreener en de Teamscan Leefstijl. De Leefstijlscreener is een korte vragenlijst die behandelaren helpt om thema’s zoals beweging, voeding, slaap en middelengebruik laagdrempelig in kaart te brengen en bespreekbaar te maken met cliënten. De Teamscan Leefstijl ondersteunt teams bij het reflecteren op de manier waarop leefstijl is ingebed in hun werkwijze, beleid en behandelomgeving. De tools zijn ingezet binnen meerdere ggz-instellingen en gedeeld via workshops, kennissessies en bestaande netwerken. De Leefstijlscreener is beschikbaar via RoQua en kan worden gebruikt tijdens bijvoorbeeld intake, behandeling of evaluatie. De Teamscan Leefstijl is doorontwikkeld tot een visuele werkwijzer die teams helpt om gezamenlijk verbeterpunten te formuleren en vervolgstappen te bepalen. Zorgprofessionals ervaren beide tools als duidelijk, bruikbaar en laagdrempelig. Ze helpen om het gesprek over leefstijl op gang te brengen en maken zichtbaar waar binnen teams of organisaties nog kansen liggen. Tegelijkertijd laat de implementatie zien dat duurzame inbedding vraagt om aandacht voor ondersteuning, vervolgacties, eigenaarschap en aansluiting bij beleid. Tijd en prioritering blijven daarbij belangrijke uitdagingen. Op basis van de eerste ervaringen wordt gewerkt aan verdere doorontwikkeling en opschaling. Daarbij wordt onder andere gekeken naar uitbreiding van de Leefstijlscreener met aanvullende leefstijlthema’s, zoals stress en sociale verbondenheid, en naar bredere inzet van de Teamscan Leefstijl, ook binnen ambulante settings. Meer weten, of de tools gebruiken? Mail dan naar leefstijl@ggzcentraal.nl

, , , , , ,

Leefstijlspreekuur in de apotheek

Publicatiedatum:

26-05-2026

Regio:

Samenvatting van initiatief Het leefstijlspreekuur in de apotheek laat zien dat laagdrempelige leefstijlcoaching in de eerste lijn werkt, de zorg ontlast, bijdraagt aan preventie en passende zorg. Het leefstijlspreekuur gaat uit van Positieve Gezondheid. Het richt zich op gezondheid in plaats van ziekte: eigen regie van de bewoner, dichtbij en juiste plek, zelfzorg. De apothekers […]

Het leefstijlspreekuur in de apotheek laat zien dat laagdrempelige leefstijlcoaching in de eerste lijn werkt, de zorg ontlast, bijdraagt aan preventie en passende zorg.Het leefstijlspreekuur gaat uit van Positieve Gezondheid. Het richt zich op gezondheid in plaats van ziekte: eigen regie van de bewoner, dichtbij en juiste plek, zelfzorg.De apothekers zien een toenemende stroom van patiënten, met ook vragen die niet in het medische circuit horen. Dat is hét teachable moment om bewoners te wijzen op het leefstijlspreekuur.1. Het probleemZorgdruk van de huisartsen, apothekers, 1e en 2e lijnszorg neemt toe. Dubbele vergrijzing, chronische ziekten nemen toe.Zorgkosten nemen toe.Mensen hebben vragen die niet in medische zorg thuishoren. Door met leefstijl aan de slag te gaan kunnen ze zelf iets aan hun gezondheid doen.We zien dat mensen vaak niet weten waar ze terecht kunnen met leefstijlvragen.Apotheek is laagdrempelige plek, waar per dag 250 mensen komen.2. De oplossingLeefstijlspreekuur voor bewoners die zelf aan de slag willen met hun leefstijl.Samenwerking apotheek + leefstijlcoachLeefstijlcoach:Integrale aanpak: voeding, bewegen, slaap, stress, ontspanning.Laagdrempelige motiverende gespreksvoering / Oplossingsgerichte gespreksvoeringExpert in duurzame gedragsverandering.Positieve gezondheid en eigen regie.Individueel én groepsgericht, in de wijk.gratis voor bewoners3. De resultaten60 bewoners op leefstjilspreekuur geweest, 1 tot 4 keer.Vooral afvallen, beter in hun vel zitten, meer bewegen. Onderliggende factor is vaak stress.Verhalen voorbeelden;Een oudere bewoner kwam met veel onrust en gebrek aan overzicht. Door kleine stappen zoals dagplanning, minder moeten en meer rustmomenten kreeg zij weer balans en regie. Het leefstijlspreekuur bood haar een laagdrempelige plek om dit te bespreken. Ze vond het heel prettig dat er tijd en aandacht was voor haar probleem. Het bood haar ruimte en rust om weer zelf aan de slag te gaan. Een bewoner worstelde jarenlang met haar gewicht. Ze was al jaren aan het jojo en. Het gesprek gaf haar rust, door het er gewoon over te hebben, heel laagdrempelig, waarna ze door erover te praten veel zelfinzicht kreeg. Ze pakte zelf de regie weer over haar leven, om ging zelf weer stap voor stap aan de slag te gaan. Meer inzicht in hun leefstijl en gedrag, intrinsieke motivatie aangewakkerd, eigen regie, zetten eerste kleine stap, vieren successen en gaan door.4. Wat is het succes?Vertrouwde plek dichtbij in de wijkGeen drempel, geen doorverwijzing nodig, geen kostenVanuit Positieve Gezondheid, mensen worden in hun kracht gezetSamenwerking in de wijk met zorg- en welzijnsprofessionalsMet relatief weinig inzet bereiken we veel preventieve winst, doordat mensen zelf aan de slag gaan, niet nog een keer naar de huisarts gaan of specialist, geen of minder medicijnen.Bewoners geven gemiddeld een 8,8! voor het leefstijlspreekuur en zijn in staat om iets aan hun eigen gezondheid te doen.

Leefstijlhuis

Publicatiedatum:

25-05-2026

Regio:

Samenvatting van initiatief Organisaties en locaties in de wijk hebben een belangrijke rol om handelingsperspectieven te bieden die bijdragen aan de gezondheid van inwoners. In het leefstijlhuis werken deze locaties samen. Het uitgangspunt is eenvoudig: – Iedere organisatie draagt bij vanuit de eigen identiteit. – Niemand hoeft zich aan te passen aan het collectief. – […]

Organisaties en locaties in de wijk hebben een belangrijke rol om handelingsperspectieven te bieden die bijdragen aan de gezondheid van inwoners. In het leefstijlhuis werken deze locaties samen. Het uitgangspunt is eenvoudig:- Iedere organisatie draagt bij vanuit de eigen identiteit.- Niemand hoeft zich aan te passen aan het collectief.- Iedere organisatie met een locatie in de wijk en een gezonde activiteit hoort erbij.Samen zijn ze het Leefstijlhuis. In de wijk vullen ze alle dimensies van Positieve Gezondheid met gezonde handelingsperspectieven. Het is geen gebouw, maar een netwerk van gezonde handelingsperspectieven.

,

Dietisten Psychiatrie Utrecht

Publicatiedatum:

13-05-2026

Regio:

Samenvatting van initiatief In dit project is toegewerkt naar het opbouwen van een duurzaam netwerk tussen het UMC Utrecht en eerstelijnsdiëtisten voor de begeleiding van patiënten met een EPA. Door middel van een enquête onder diëtisten en interviews met patiënten zijn behoeften en knelpunten in kaart gebracht. Op basis hiervan is, samen met de eerstelijn, […]

In dit project is toegewerkt naar het opbouwen van een duurzaam netwerk tussen het UMC Utrecht en eerstelijnsdiëtisten voor de begeleiding van patiënten met een EPA. Door middel van een enquête onder diëtisten en interviews met patiënten zijn behoeften en knelpunten in kaart gebracht. Op basis hiervan is, samen met de eerstelijn, een netwerkmiddag georganiseerd. Het project kenmerkt zich door een gelijkwaardige samenwerking, met actieve betrokkenheid van een eerstelijnsdiëtist en inbreng van een ervaringsdeskundige. Dit heeft geleid tot betere samenwerking, meer kennis en bewustwording, en gerichtere doorverwijzing voor passende zorg.

, , , , , ,

Project Leefstijl in de Fysiotherapie

Publicatiedatum:

01-05-2026

Regio:

Samenvatting van initiatief De aangesloten fysiotherapiepraktijken hebben leefstijl structureel onderdeel gemaakt van hun zorg, omdat dit nu vaak nog onvoldoende wordt besproken terwijl het wel essentieel is voor herstel en gezondheid. Door gebruik te maken van instrumenten zoals de leefstijlcheck, informatiemodules en e-learnings van VitaTrail, praktische protocollen en technieken als motivational interviewing, kunnen fysiotherapeuten het […]

De aangesloten fysiotherapiepraktijken hebben leefstijl structureel onderdeel gemaakt van hunzorg, omdat dit nu vaak nog onvoldoende wordt besproken terwijl het wel essentieel is voorherstel en gezondheid.Door gebruik te maken van instrumenten zoals de leefstijlcheck, informatiemodules en e-learnings van VitaTrail, praktische protocollen en technieken als motivational interviewing,kunnen fysiotherapeuten het leefstijlgesprek beter voeren en patiënten gerichter adviseren encoachen.Om leefstijl volledig te integreren in de praktijk zijn medewerkers opgeleid, wordt denieuwe werkwijze getest, oefenen teams gezamenlijk met leefstijlgesprekken en krijgen allemedewerkers toegang tot scholing, workshops en e-learnings. Desamenwerkingsmogelijkheden worden in kaart gebracht door middel van een menukaart.De borging vindt plaats door het ontwikkelen van protocollen op basis van de KNGF-richtlijnen voor in de behandelkamer, het opnemen van leefstijl in het beleids- en HR-beleid, het vast onderdeel maken van teamoverleggen, werken met een kwaliteitsmanagementsysteem en het blijven ontwikkelen van workshops in samenwerking met partners.Als producten wordt een blauwdruk opgeleverd voor de protocollen van verschillendepatiëntgroepen, een werkwijze voor het bevorderen van de vitaliteit van medewerkers en eenborgingsplan voor de scholing van een praktijk.

Dietetiek dwarslaesie netwerk (scholing en dieetbehandelingsrichtlijn)

Publicatiedatum:

22-04-2026

Regio:

Samenvatting van initiatief We zijn gestart met samenwerkingspartners vinden die hetzelfde doel voor ogen hadden. We hebben de uitslagen van het VIVENDI-project doorgenomen en de ontwikkelde scholing aangepast om aan te sluiten op ons doel. De scholing voor eerste lijns dietisten bestond uit 6 digitale hoofdstukken om in eerste instantie een beter beeld te krijgen […]

We zijn gestart met samenwerkingspartners vinden die hetzelfde doel voor ogen hadden. We hebben de uitslagen van het VIVENDI-project doorgenomen en de ontwikkelde scholing aangepast om aan te sluiten op ons doel. De scholing voor eerste lijns dietisten bestond uit 6 digitale hoofdstukken om in eerste instantie een beter beeld te krijgen van de doelgroep. Daarnaast werd het hoofdstuk over voeding klassikaal besproken, met praktijkvoorbeelden en casuistiek bespreking. Tijdens deze scholing zaten alle deelnemers in een rolstoel.Naast de scholing is er gewerkt aan een dieetbehandelingsrichtlijn. De onderwerpen voor deze richtlijn zijn afgestemd door de NVDG-diëtisten aanwezig tijdens de netwerkdag op donderdag 19 juni 2025. Twee diëtisten met ervaring binnen de (poli)klinische dwarslaesiezorg hebben vervolgens samen met behulp van de PICO-methode vragen opgesteld voor alle onderwerpen. Vervolgens hebben zij onafhankelijk van elkaar gezocht naar wetenschappelijke artikelen voor alle onderwerpen aan de hand van de PICO-vragen. Het schrijfwerk is vervolgens per onderwerp verdeeld over de twee diëtisten. Op de geschreven voedingsrichtlijnen werd feedback geleverd door overige diëtisten, een revalidatiearts en een senior onderzoeker werkzaam binnen de NVDG-centra. De feedback werd aangepast en de voedingsrichtlijn werd besproken op de netwerkdag van 2026 om tot consensus te komen.

,

Samenwerkingsbooster Mijn Leven 2.0 en Medinello-Topzorggroep-Revalidatie

Publicatiedatum:

18-03-2026

Regio:

Samenvatting van initiatief Mijn Leven 2.0 (een initiatief dat laagdrempelige psychosociale ondersteuning biedt om mensen te helpen een gezonde mentale leefstijl te ontwikkelen) organiseert gedurende 6 maanden maandelijkse casusbesprekingen met twee formele zorgpartners: Medinello Revalidatie in Utrecht en Robin Revalidatie in Nieuwegein. Het doel is om de deskundigheid van de zorgverleners te vergroten, zodat zij […]

Mijn Leven 2.0 (een initiatief dat laagdrempelige psychosociale ondersteuning biedt om mensen te helpen een gezonde mentale leefstijl te ontwikkelen) organiseert gedurende 6 maanden maandelijkse casusbesprekingen met twee formele zorgpartners: Medinello Revalidatie in Utrecht en Robin Revalidatie in Nieuwegein. Het doel is om de deskundigheid van de zorgverleners te vergroten, zodat zij structureel meer aandacht besteden aan mentale leefstijl en psychosociale ondersteuning in hun behandelpraktijk en hierbij gebruikmaken van informele zorg (Mijn Leven 2.0). Patiënten ervaren een drempel zelf informele hulp te gebruiken, zowel uit ervaring als uit onderzoek weten we dat een advies van een formele zorgverlener drempelverlagend werkt. Met een advies maken patiënten eerder gebruik van de beschikbare informele diensten. Echter veel zorgverleners vinden het lastig om naar informele support te verwijzen (koudwatervrees) omdat voor hen onduidelijk is wat de kwaliteit en eventuele commerciële achtergrond is. De casusbesprekingen dienen als een praktische vorm van scholing en implementatiebegeleiding, waarbij kennis direct wordt toegepast op concrete situaties. De casusbesprekingen zijn gericht op het verbeteren van het verwijsgedrag van zorgverleners (de patiënt is hierbij niet aanwezig). De formele zorgverlener bespreekt samen met de ervaringsdeskundige van Mijn Leven 2.0 actuele patiëntcasussen waarbij aan de hand van een checklist wordt bekeken welke patiënten mogelijk baat hebben bij psychosociale ondersteuning van Mijn Leven 2.0. Door deze casusbesprekingen leren de formele zorgverleners herkennen welke patiënten baat kunnen hebben bij diensten van Mijn Leven 2.0 en hoe ze hier laagdrempelig naar kunnen verwijzen. De reacties en ervaringen van patiënten die het advies hebben ontvangen worden besproken en indien nodig worden adviezen en verwijsprocessen aangepast.

,

Balans in Veerkracht

Publicatiedatum:

13-03-2026

Regio:

Samenvatting van initiatief Het initiatief Balans in Veerkracht is een preventieve groepscursus voor volwassenen met stress- en spanningsklachten. De cursus is ontwikkeld vanuit de eerstelijnszorg en richt zich op het versterken van mentale veerkracht, zelfinzicht en eigen regie over gezondheid. Door middel van een laagdrempelig groepsaanbod worden deelnemers ondersteund om beter te begrijpen wat stress […]

Het initiatief Balans in Veerkracht is een preventieve groepscursus voor volwassenen met stress- en spanningsklachten. De cursus is ontwikkeld vanuit de eerstelijnszorg en richt zich op het versterken van mentale veerkracht, zelfinzicht en eigen regie over gezondheid. Door middel van een laagdrempelig groepsaanbod worden deelnemers ondersteund om beter te begrijpen wat stress met hen doet en hoe zij hier op een gezonde manier mee om kunnen gaan.De cursus bestaat uit vier bijeenkomsten waarin deelnemers stapsgewijs werken aan inzicht, bewustwording en praktische vaardigheden. In de eerste bijeenkomst staat het herkennen van stresssignalen centraal. Deelnemers leren hoe stress zich uit in gedachten, gevoelens, gedrag en lichamelijke signalen en maken kennis met het concept van de window of tolerance. In de tweede bijeenkomst wordt aandacht besteed aan onderliggende patronen en overtuigingen die stress kunnen versterken, en aan het ontwikkelen van helpende gedachten. In de derde bijeenkomst staat de innerlijke criticus centraal en leren deelnemers hoe zelfcompassie kan helpen om milder en constructiever met zichzelf om te gaan. In de vierde bijeenkomst wordt gewerkt met de cirkel van invloed, waarbij deelnemers leren onderscheid maken tussen zaken waar zij wel of geen invloed op hebben en welke kleine stappen zij zelf kunnen zetten.De cursus is niet alleen gericht op kennis en inzicht, maar ook ervaringsgericht. Tijdens de bijeenkomsten wordt in de groep geoefend met lichaamsgerichte oefeningen zoals ademhalingsoefeningen, meditatie, mindfulness en eenvoudige yoga. Deze oefeningen helpen deelnemers om beter contact te maken met hun lichaam en signalen van spanning of ontspanning te herkennen.Bij deze onderdelen worden ook zorgverleners uit de wijk betrokken, zoals professionals op het gebied van yoga, beweging en ontspanning. Hiermee wordt de verbinding gelegd tussen de cursus en het bestaande aanbod in de wijk en krijgen deelnemers handvatten om ook na afloop van de cursus verder te werken aan hun gezondheid.Tijdens de bijeenkomsten wordt een combinatie gebruikt van psycho-educatie, reflectieopdrachten en praktische oefeningen die deelnemers ook in het dagelijks leven kunnen toepassen. Door de groepssetting ervaren deelnemers herkenning en steun van elkaar, wat het leerproces versterkt.Het initiatief heeft daarnaast een evaluatiecomponent. Voorafgaand aan de cursus en na afloop vullen deelnemers vragenlijsten in over ervaren stress en psychologische flexibiliteit. Hiermee wordt inzicht verkregen in de ontwikkeling van deelnemers gedurende het traject en kan het effect van de cursus worden gevolgd.Met dit initiatief wordt beoogd stressklachten vroegtijdig te herkennen en deelnemers handvatten te geven om hier beter mee om te gaan. Daarmee draagt het project bij aan het versterken van mentale gezondheid en aan preventie binnen de eerstelijnszorg.

, ,

, ,

WachtenWaard

Publicatiedatum:

22-09-2025

Regio:

Samenvatting van initiatief Patiënten op de wachtlijst voor behandeling nemen deel aan wekelijkse groepsbijeenkomsten, begeleid door ervaringsdeskundigen. Tijdens deze wekelijkse groepsbijeenkomsten worden thema's besproken gericht op zelfzorg, inzicht, stressregulatie, voorbereiding op behandeling en oefenen met de balans tussen gezonde activatie en rust. Elke bijeenkomst bestaat uit twee delen: een verbaal, interactief deel gericht op inzicht, […]

Patiënten op de wachtlijst voor behandeling nemen deel aan wekelijkse groepsbijeenkomsten, begeleid door ervaringsdeskundigen. Tijdens deze wekelijkse groepsbijeenkomsten worden thema’s besproken gericht op zelfzorg, inzicht, stressregulatie, voorbereiding op behandeling en oefenen met de balans tussen gezonde activatie en rust. Elke bijeenkomst bestaat uit twee delen: een verbaal, interactief deel gericht op inzicht, (h)erkenning en het delen van ervaringen, en een non-verbaal deel, gericht op verdieping, regulatie en activatie. Deze combinatie maakt dat patiënten op meerdere manieren inzicht krijgen, kunnen oefenen met vaardigheden en zelfzorg en de kracht van ‘samen’ kunnen ervaren.