Bezoek leefstijl-kennisbank.nl
Praktijkvoorbeeld toevoegen

Database
Praktijkvoorbeelden Leefstijl in en vanuit de Zorg

Filters

Leefstijlelementen

Ziektebeeld

Type initiatief

Doelgroep initiatief

Domein waarin dit initiatief wordt aangeboden

Domeinen waarmee wordt samengewerkt

Provincie

Beschikbaarheidsvorm

Waarom jouw praktijkvoorbeeld toevoegen?

  • Alle leefstijlinitiatieven in en vanuit de zorg op een centrale, openbare plek
  • Inzicht bieden in datgene wat er al gebeurt
  • Leren van en met elkaar
Praktijkvoorbeeld toevoegen
Filter

Leefstijlbegeleiding bij MS door de apotheek

Publicatiedatum:

06-06-2026

Regio:

Samenvatting van initiatief Het project Leefstijlbegeleiding bij MS door de apotheek laat zien hoe apotheekteams van Alrijne en Gelre leefstijladvies kunnen integreren in de zorg voor mensen met MS. De aanleiding is dat zorg steeds vaker verschuift van ziekenhuis naar thuis, leefstijl een grotere rol krijgt in ziekenhuizen en onderzoek laat zien dat leefstijlinterventies bij […]

Het project Leefstijlbegeleiding bij MS door de apotheek laat zien hoe apotheekteams van Alrijne en Gelre leefstijladvies kunnen integreren in de zorg voor mensen met MS. De aanleiding is dat zorg steeds vaker verschuift van ziekenhuis naar thuis, leefstijl een grotere rol krijgt in ziekenhuizen en onderzoek laat zien dat leefstijlinterventies bij MS kunnen bijdragen aan minder klachten, betere gezondheid en meer eigen regie. Het doel was om apothekers en apothekersassistenten op te leiden om laagdrempelig leefstijlgesprekken te voeren. Zij kregen scholing over MS, leefstijlinterventies, voeding, vitamine D, supplementen, het darmmicrobioom en communicatievaardigheden. Ook oefenden zij gesprekken met patiëntvertegenwoordigers en ervaarden zij via hulpmiddelen hoe het is om MS te hebben. Een belangrijk inzicht was dat mensen met MS niet vanzelfsprekend aan de apotheek denken voor leefstijladvies, maar daar wel voor openstaan. Daarom werd een uitnodigend leefstijlkaartje ontwikkeld. Vitamine D bleek een praktische ingang om het gesprek te openen en direct waarde toe te voegen. Door het project is leefstijl onderdeel geworden van de apotheekzorg bij MS. De apotheek geeft nu advies over vitamine D en supplementen, neemt leefstijl mee in medicatiereviews en werkt nauwer samen met neurologen, MS-verpleegkundigen en leefstijlloketten. Zorgverleners leerden elkaar beter kennen en weten elkaar ook buiten dit project makkelijker te vinden. Succesfactoren waren de multidisciplinaire samenwerking, betrokkenheid van MS-verpleegkundigen en patiënten, ervaringsgericht onderwijs en praktische gesprekshulpen. Barrières waren tijdgebrek, onzekerheid om het gesprek te starten en het ontbreken van structurele financiering. Voor borging zijn kartrekkers aangewezen, materialen verzameld en wordt gewerkt aan een community, digitale informatie en een leefstijlpraatkaart met MS.nl. De kernboodschap: de apotheek kan bij MS een laagdrempelige en waardevolle rol spelen in leefstijlbegeleiding. Door leefstijl te koppelen aan medicatiebegeleiding, vitamine D-advies en jaarlijkse medicatiereviews ontstaat een praktische manier om patiënten te ondersteunen bij eigen regie en gezondheid, in nauwe samenwerking met het MS-team.

Leefstijl als onderdeel van het zorgpad borstkanker​

Publicatiedatum:

05-06-2026

Regio:

Samenvatting van initiatief Uit onderzoek, uitgevoerd onder de leden van de BVN, blijkt dat (ex-)borstkankerpatiënten graag leefstijl had willen bespreken. Binnen het borstcentrum ZuidHollandZuid (BCZHZ) hebben we, in samenwerking met BVN, daarom leefstijl onderdeel gemaakt van het zorgpad borstkanker. Hierbij hebben we: – Leefstijl onderdeel gemaakt van het zorgpad borstkanker en uniforme afspraken gemaakt hoe […]

Uit onderzoek, uitgevoerd onder de leden van de BVN, blijkt dat (ex-)borstkankerpatiënten graag leefstijl had willen bespreken. Binnen het borstcentrum ZuidHollandZuid (BCZHZ) hebben we, in samenwerking met BVN, daarom leefstijl onderdeel gemaakt van het zorgpad borstkanker. Hierbij hebben we: – Leefstijl onderdeel gemaakt van het zorgpad borstkanker en uniforme afspraken gemaakt hoe leefstijl toe te passen​;- Patiënten informatie over leefstijl geüniformeerd voor 4 ziekenhuizen;- Zorgverleners geschoold in gesprekstechnieken​;- Verwijskaart ontwikkeld;- Meet & Greet georganiseerd met meer dan 20 organisaties uit de eerste lijn.- Ambassadeurs aangesteld op de afdelingen.- Implementatieplan ontwikkeldMet als uiteindelijke doel te voorzien in de informatiebehoefte van de patiënten en de drempel voor zorgverleners om leefstijl bespreekbaar te maken te verlagen.

,

, , , , , ,

, ,

De leefstijlarts als verbindende schakel in de CVA-laan: innovatie in interprofessionele samenwerking met positieve gezondheid als fundament

Publicatiedatum:

03-06-2026

Regio:

Samenvatting van initiatief CVA-laan: leefstijlondersteuning na een beroerte op Goeree-Overflakkee Jaarlijks krijgen ruim 43.000 mensen in Nederland een beroerte (CVA). Na de ziekenhuisopname en revalidatie komen velen thuis in een situatie waarbij versnipperde zorg en gebrek aan samenhang hun herstel bemoeilijken. Er is geen vast aanspreekpunt, professionals stemmen nauwelijks af en leefstijl wordt zelden als […]

CVA-laan: leefstijlondersteuning na een beroerte op Goeree-OverflakkeeJaarlijks krijgen ruim 43.000 mensen in Nederland een beroerte (CVA). Na de ziekenhuisopname en revalidatie komen velen thuis in een situatie waarbij versnipperde zorg en gebrek aan samenhang hun herstel bemoeilijken. Er is geen vast aanspreekpunt, professionals stemmen nauwelijks af en leefstijl wordt zelden als gedeelde opgave opgepakt. Dit terwijl leefstijl een bepalende factor is in het herstel én in het voorkomen van een tweede beroerte.Op Goeree-Overflakkee — een regio met een bovengemiddeld aandeel ouderen — ontwikkelden fysiotherapeut Netty Westhoeve en neuroloog/leefstijlarts Lisette Maasland de CVA-laan: een interprofessioneel leefstijltraject voor mensen na een CVA. Het initiatief werd ontwikkeld via participatief actieonderzoek, samen met CVA-patiënten, een diëtist, ergotherapeut, Hogeschool Leiden, Hogeschool Utrecht, EMC Rotterdam en Deltadokters.Wat houdt de CVA-laan in?De CVA-laan is geen losstaand programma, maar netwerkzorg: een samenhangend traject waarin de leefstijlarts als verbindende schakel fungeert tussen patiënt, fysiotherapeut, diëtist, ergotherapeut, huisartsenzorg en welzijn. Patiënten doorlopen een 10-weekse pilot met groepstrainingen, persoonlijke leefstijlgesprekken en informatiebijeenkomsten. Centraal staat Positieve Gezondheid: niet alleen lichamelijk herstel, maar ook dagelijks functioneren, meedoen, mentaal welbevinden en eigen regie.Wat zijn de resultaten?Deelnemers rapporteren meer vertrouwen, meer energie, beter lopen en meer grip op het dagelijks leven. Metingen laten bij meerdere deelnemers verbetering zien in loopsnelheid, uithoudingsvermogen en kracht. Lotgenotencontact, kleinschaligheid en een vast aanspreekpunt worden als bijzonder waardevol ervaren. Voor professionals heeft het traject geleid tot gedeelde taal, kortere lijnen en rolverheldering. Op netwerkniveau zijn externe contacten gelegd met kennisinstellingen en is een ZonMw-aanvraag ingediend voor vervolgonderzoek.De rol van de leefstijlartsEen centrale bevinding is de meerwaarde van de leefstijlarts als verbindende schakel. Deze rol omvat medische duiding, leefstijlbegeleiding, casemanagement, signalering van terugval en interprofessionele afstemming. De onderzoekers adviseren deze rol formeel vast te leggen en overdraagbaar te maken, zodat de CVA-laan ook zonder de huidige initiatiefnemers kan worden voortgezet en opgeschaald.PerspectiefDe volgende stap is borging van de werkzame kern: scherpe instroomcriteria, kleine groepen, digitale samenwerking, structurele financiering en aansluiting van welzijn en het sociaal domein. Het initiatief toont aan dat betere nazorg na een CVA niet vraagt om méér losse interventies, maar om een werkend netwerk rondom de patiënt — met de leefstijlarts als spilfiguur.De CVA-laan is ontwikkeld door Netty Westhoeve (Fit & Fysio Dirksland) en Lisette Maasland (Neurovitae), in samenwerking met patiënten en professionals.

, , , ,

,

Leefstijl binnen thuismonitoring

Publicatiedatum:

29-05-2026

Regio:

Samenvatting van initiatief De samenwerking tussen eerste en tweede lijn is in de regio Den Bosch vormgegeven via één gedeeld digitaal systeem (luscii) met een uniform proces. Patiënten doorlopen dezelfde route, ongeacht of ze worden gemonitord vanuit de huisartsenpraktijk of het ziekenhuis. Elke patiënt die start met thuismonitoring krijgt toegang tot hetzelfde drietrapsmodel voor leefstijlondersteuning. […]

De samenwerking tussen eerste en tweede lijn is in de regio Den Bosch vormgegeven via één gedeeld digitaal systeem (luscii) met een uniform proces. Patiënten doorlopen dezelfde route, ongeacht of ze worden gemonitord vanuit de huisartsenpraktijk of het ziekenhuis.Elke patiënt die start met thuismonitoring krijgt toegang tot hetzelfde drietrapsmodel voor leefstijlondersteuning. Trap 1 begint altijd bij de patiënt zelf: via de Luscii-app krijgen zij leefstijlinformatie, kunnen ze persoonlijke doelen stellen en worden ze regelmatig gevraagd hoe het gaat met hun voornemens. Dit gebeurt identiek in zowel eerste als tweede lijn.Trap 2, de actieve monitoring, verloopt ook uniform: het regionale monitoringscentrum houdt voor alle patiënten – ongeacht de verwijzende instantie – de vinger aan de pols. Wanneer medische waarden afwijken of wanneer blijkt dat iemand vastloopt in zijn leefstijldoelen, schakelt het monitoringscentrum proactief. Ze vragen gericht naar behoeften, bieden digitale coaching en signaleren wanneer intensievere begeleiding nodig is.Het enige verschil zit in trap 3: de doorverwijzing voor intensievere leefstijlbegeleiding. Hier wordt aangesloten bij de bestaande zorgstructuur. Patiënten uit de eerste lijn worden doorverwezen naar de praktijkondersteuner (POH), die al bekendheid heeft met hun situatie en medisch dossier. Patiënten uit de tweede lijn worden doorverwezen naar het regionale leefstijlloket, dat gespecialiseerd is in gedragsverandering bij complexere medische problematiek.Door deze uniforme basis met een logische vertakking op het juiste moment, ontstaat er voor patiënten geen versnippering. Ze krijgen dezelfde heldere boodschap over leefstijl, dezelfde digitale ondersteuning en dezelfde systematische aandacht – maar worden wel doorverwezen naar de professional die het beste bij hun situatie past.

, ,

,

Groepsconsulten Eindhoven-Strijp

Publicatiedatum:

28-05-2026

Regio:

Samenvatting van initiatief Tijdens het pilotproject vonden drie groepsconsulten plaats. In totaal deden 16 deelnemers mee, die tijdens het consult in gesprek gingen met zorgverleners uit leefstijl, zorg, sport en welzijn. De helft van de deelnemers werd direct naar passende zorg verwezen. Per groepsconsult waren tot wel 10 zorgprofessionals aanwezig. De metingen en gesprekken hebben […]

Tijdens het pilotproject vonden drie groepsconsulten plaats. In totaal deden 16 deelnemers mee, die tijdens het consult in gesprek gingen met zorgverleners uit leefstijl, zorg, sport en welzijn. De helft van de deelnemers werd direct naar passende zorg verwezen. Per groepsconsult waren tot wel 10 zorgprofessionals aanwezig. De metingen en gesprekken hebben deelnemers geholpen om zich bewust te worden van hun vervolgstappen en hebben in sommige gevallen geleid tot duidelijke leefstijlveranderingen.

,

Stappen naar herstel: uit bed is beter. Bewegen als medicijn!

Publicatiedatum:

13-05-2026

Regio:

Samenvatting van initiatief BeweegBewustzijn in ziekenhuizen van de Rotterdam Stroke Service : Stappen naar herstel: uit bed is beter. bewegen als medicijn! Tijdens een ziekenhuisopname liggen patiënten vaak langdurig in bed. Dit lijkt vanzelfsprekend, maar juist voor mensen die een beroerte (CVA) hebben doorgemaakt, brengt dat aanzienlijke risico’s met zich mee. Naast het eventuele verlies […]

BeweegBewustzijn in ziekenhuizen van de Rotterdam Stroke Service : Stappen naar herstel: uit bed is beter. bewegen als medicijn!Tijdens een ziekenhuisopname liggen patiënten vaak langdurig in bed. Dit lijkt vanzelfsprekend, maar juist voor mensen die een beroerte (CVA) hebben doorgemaakt, brengt dat aanzienlijke risico’s met zich mee. Naast het eventuele verlies van spierkracht tgv het CVA, kan immobilisatie leiden tot extra spierkrachts- en conditie verlies. Daarnaast verhoogt het de kans op complicaties zoals trombose en longontsteking en vertraagt het herstel. Uit onderzoek blijkt dat vroege en gestructureerde mobilisatie niet alleen veilig maar ook effectief is voor het bevorderen van herstelDaarom ontwikkelt de Rotterdam Stroke Service (RSS) beweegbewustzijn: bewegen vanaf dag één als vanzelfsprekend onderdeel van de zorg. Patiënten worden uitgenodigd om niet de hele dag in bed te liggen, maar juist actief te blijven: zitten in een comfortabele stoel, wandelen naar de daktuin of samen met een familielid oefenen. Eenvoudige hulpmiddelen, zoals oefenkaartjes, looproutes en hometrainers op de gang, maken bewegen laagdrempelig.Het project vraagt een cultuurverandering: van de gedachte “ziek zijn = liggen” naar “herstel en focus op positieve gezondheid begint met bewegen”. Hierbij werken verpleegkundigen, fysiotherapeuten, artsen, patiënten en mantelzorgers nauw samen. Familieleden krijgen een actieve rol als beweegbuddy en ook ervaringsdeskundigen zijn betrokken als ambassadeurs.Door klein te beginnen, resultaten zichtbaar te maken en ervaringen van patiënten te benutten, groeit dit uit tot een breed gedragen aanpak in de ziekenhuizen van de RSS. Zo worden functieverlies en complicaties voorkomen, versnelt het herstel en behouden meer patiënten hun zelfstandigheid. Bewegen wordt hiermee geen extraatje, maar een vast onderdeel van de zorg.

, , ,

,

Go2Fit

Publicatiedatum:

06-05-2026

Regio:

Samenvatting van initiatief De diagnose borstkanker en haar behandeling heeft een grote impact op vrouwen vanwege het lange en zware behandeltraject. Een betere fysieke fitheid bij aanvang en tijdens de (neo)-adjuvante behandeling kan het herstel versnellen en de late gevolgen van de behandeling verminderen. Niet iedereen is in staat om de eigen fitheid te verbeteren. […]

De diagnose borstkanker en haar behandeling heeft een grote impact op vrouwen vanwege het lange en zware behandeltraject. Een betere fysieke fitheid bij aanvang en tijdens de (neo)-adjuvante behandeling kan het herstel versnellen en de late gevolgen van de behandeling verminderen. Niet iedereen is in staat om de eigen fitheid te verbeteren. Daarnaast zijn vrouwen soms onzeker over wat mag en wat een veilige inspanning is. Ondersteuning hierbij tijdens het behandeltraject door de (oncologische) fysiotherapeut is een enorme steun in de rug. Echter, lang niet alle vrouwen krijgen dit aangeboden en als het wel wordt aangeboden, dan maakt maar een deel hier gebruik van. Gedurende de voucher voor Go2Fit 1.0 (gestart in april 2025) is door de 1e lijn (fysiotherapeuten) en 2e lijn (verpleegkundig specialist) de gewenste patiënt journey in kaart gebracht. Van daaruit zijn de knelpunten voor de implementatie geïnventariseerd en hebben we verschillende interventies ontwikkeld en geïmplementeerd. Belangrijke knelpunten waren o.a. het aanbieden van prehabilitatie in de vaste routine krijgen, het belang van prehabilitatie goed kunnen overbrengen bij de patiënten, en het beste moment bepalen om prehabilitatie te bespreken. Dit willen we verder door ontwikkelen en bestendigen met deze aanvraag maar ook op de volgende stap. Deze volgende stap, is het starten en volhouden van de fysieke training, ook tijdens het (neo-) adjuvante chemotherapie traject. Niet iedereen komt op herhaling bij de oncologische fysiotherapeut, een deel stopt met de ondersteuning en een deel stopt met de fysieke training. Door de impact van (neo-)adjuvante chemotherapie op de conditie is het belangrijk dat patiënten om de drie maanden opnieuw gescreend worden. Zo kan de fysieke training en eventuele andere ondersteuning aangepast worden op de veranderde belastbaarheid. Daar richten we ons op met deze aanvraag. In co-creatie met de oncologische fysiotherapeut, de verpleegkundig specialist en de patiënt gaan we knelpunten inventariseren, oplossingen uitwerken en implementeren. Hierbij betrekken we nadrukkelijk ook de 0e lijn en het welzijnswerk, niet iedereen heeft immers ondersteuning door de fysiotherapeut nodig, waar het zelf kan in de eigen omgeving wordt dit gestimuleerd. Door in cyclische stappen via co-creatie met de stakeholders onder leiding van Shoshin een werkwijze te creëren die de samenwerking ondersteunt en bestendigt, realiseren we een werkwijze die passend is voor alle stakeholders. Dit draagt bij aan de borging van de werkwijze, waardoor het care-as-usual wordt.

, , , , ,

, ,

Leefstijlroer bij kanker met verdiepende informatie op kanker.nl

Publicatiedatum:

29-04-2026

Regio:

Samenvatting van initiatief Op initiatief van de Nederlandse Federatie van Kankerpatiëntenorganisaties (NFK) lanceren de Vereniging Arts & Leefstijl en Stichting kanker.nl het Leefstijlroer bij kanker. Dit praktische hulpmiddel is speciaal ontwikkeld voor mensen met en na kanker. Het biedt zorgprofessionals de juiste handvatten voor het voeren van een effectief leefstijlgesprek in de spreekkamer. De inhoud […]

Op initiatief van de Nederlandse Federatie van Kankerpatiëntenorganisaties (NFK) lanceren de Vereniging Arts & Leefstijl en Stichting kanker.nl het Leefstijlroer bij kanker. Dit praktische hulpmiddel is speciaal ontwikkeld voor mensen met en na kanker. Het biedt zorgprofessionals de juiste handvatten voor het voeren van een effectief leefstijlgesprek in de spreekkamer. De inhoud van het Leefstijlroer bij kanker is gebaseerd op het ‘Compendium Leefstijl en Kanker’ van Vereniging Arts en Leefstijl. Stichting kanker.nl heeft deze informatie vertaald naar toegankelijke patiëntinformatie specifiek voor mensen die leven met en na kanker; het online informatiedossier ‘Gezond leven met en na kanker’ (kanker.nl/leefstijl). Via een QR-code op het Leefstijlroer worden gebruikers direct verwezen naar deze informatie. Zo krijgen mensen die leven met en na kanker toegang tot betrouwbare, begrijpelijke en wetenschappelijk onderbouwde informatie.Het leefstijlroer is te downloaden via de webshop van Vereniging Arts en Leefstijl. Via diezelfde webshop is een scheurblok van het leefstijlroer bij kanker te bestellen. De verdiepende patiënteninformatie is te lezen via kanker.nl/leefstijl.

, , , , ,

Dagbehandeling Doen.

Publicatiedatum:

23-04-2026

Regio:

Samenvatting van initiatief Wij bieden een dagbehandeling gedurende 10 weken, 3 dagdelen. Op vrijdag is het laatste uur van het dagdeel onderdeel Leefstijl. We werken met het leefstijlroer.​ Voorafgaand gaan we iedere vrijdag minimaal 30 min wandelen. Vervolgens spreken we een van de pijlers van het Leefstijlroer door. We gaan naar huis met een klein […]

Wij bieden een dagbehandeling gedurende 10 weken, 3 dagdelen. Op vrijdag is het laatste uur van het dagdeel onderdeel Leefstijl. We werken met het leefstijlroer.​Voorafgaand gaan we iedere vrijdag minimaal 30 min wandelen. Vervolgens spreken we een van de pijlers van het Leefstijlroer door. We gaan naar huis met een klein haalbaar doel, denk aan: ‘deze week ga ik meer water drinken.’​We hebben een eigen PPT gemaakt met psycho-educatie en film materiaal. ​En we delen het blad met het leefstijl roer bij aanvang uit.​We hebben een slaap quiz gemaakt en eten samen een gezonde lunch. Op 4 momenten komen sprekers langs die een uitnodiging aan onze cliënten doen tot deelname aan hun aanbod. ​

,

,

Lopend naar de OK

Publicatiedatum:

21-04-2026

Regio:

Samenvatting van initiatief Patiënten die geopereerd worden op het centrale operatiecomplex, melden zich op de dag van OK op de nuchtere opname afdeling (NOA). Zij worden niet eerst opgenomen op de afdeling. 10 minuten voor de ingreep krijgt de patiënt het sein om zich om te kleden op de holding. Hier wordt de patiënt door […]

Patiënten die geopereerd worden op het centrale operatiecomplex, melden zich op de dag van OK op de nuchtere opname afdeling (NOA). Zij worden niet eerst opgenomen op de afdeling. 10 minuten voor de ingreep krijgt de patiënt het sein om zich om te kleden op de holding. Hier wordt de patiënt door de chirurg opgehaald om samen naar de operatiekamer te lopen. Door patiënten actief te laten lopen naar de operatiekamer behouden zij de eigen regie en zullen ze actiever aan hun herstel werken. Proceswijziging van de huidige manier van werken. Dit betreft een opschaling in het MUMC+.​Doordat patiënten actief lopen naar de operatiekamer, behouden zij eigen regie en zullen ze sneller herstellen waardoor ze eerder naar huis kunnen. Daarnaast is er minder inzet van personeel nodig. Patiënten hoeven niet meer een dag van tevoren op de verpleegafdeling opgenomen te worden, waardoor verpleegafdelingen worden ontlast. Dit resulteert in afname opnameduur, afname complicaties, afnamen angst en stress, verhoging patiënt tevredenheid. 80% van de patiënten die geschikt zijn, gaan lopend naar de OK.