Osteoporose risicocheck in eenvoudig Nederlands, Arabisch en Turks

Wat zijn succesfactoren van dit initiatief?

Een belangrijke succesfactor van dit initiatief is de nauwe betrokkenheid van de doelgroep bij de ontwikkeling en toetsing van de materialen. Door gebruik te maken van co-creatie en pilots met Arabisch- en Turkssprekende deelnemers konden taalgebruik, beeldmateriaal en inhoud worden afgestemd op de leefwereld en informatiebehoeften van de doelgroep. Hierdoor sluiten de materialen beter aan en worden zij sneller geaccepteerd en gebruikt.
Een concreet voorbeeld is de pilotfase waarin de Arabische en Turkse vertalingen van de osteoporose-risicocheck en voorlichtingsmaterialen werden getest onder Arabischsprekende mannen en Turkse vrouwen. Tijdens deze pilots gaven deelnemers feedback op de begrijpelijkheid van de teksten en de gebruikte terminologie. Op basis hiervan zijn aanpassingen doorgevoerd, waardoor de materialen beter aansluiten bij het taalniveau en de culturele context van de doelgroep.
Een tweede succesfactor is het benutten van bestaande netwerken en samenwerkingspartners. Uit het project bleek dat organisaties en sleutelfiguren die al vertrouwen genieten binnen de doelgroep een belangrijke rol spelen bij het verspreiden van informatie en het bereiken van mensen die via reguliere zorgkanalen minder goed worden bereikt. Door samen te werken met deze netwerken kan de implementatie effectiever en duurzamer plaatsvinden.
Daarnaast heeft het gebruik van innovatieve vertaalsystemen (AI), gecombineerd met controle door moedertaalsprekers, ervoor gezorgd dat hoogwaardige en toegankelijke materialen konden worden ontwikkeld binnen een beperkte projectperiode. Dit maakte het mogelijk om snel meerdere producten in verschillende talen beschikbaar te stellen voor een doelgroep waarvoor voorheen nauwelijks passend voorlichtingsmateriaal beschikbaar was.

Wat zijn barrières van dit initiatief?

Een belangrijke barrière binnen dit initiatief is het bereiken van de doelgroep. Hoewel er passende materialen beschikbaar zijn ontwikkeld, blijkt het verspreiden van deze informatie onder Arabisch- en Turkssprekende 50-plussers een uitdaging. Veel mensen uit de doelgroep worden niet of beperkt bereikt via reguliere zorgcommunicatie en zijn afhankelijk van persoonlijke netwerken, gemeenschapsorganisaties of mond-tot-mondreclame. Hierdoor vraagt de implementatie veel tijd en inspanning om de juiste samenwerkingspartners te vinden en te betrekken.
Een concreet voorbeeld is dat tijdens het ontwikkeltraject gebruik moest worden gemaakt van bestaande contacten en netwerken om deelnemers voor pilots te werven. De projectgroep gaf aan dat het zonder dergelijke netwerken aanzienlijk moeilijker is om mensen uit de doelgroep te bereiken en te betrekken bij ontwikkeling en verspreiding van de materialen.
Een tweede barrière betreft de vertaling van medische begrippen. Sommige termen rondom osteoporose en leefstijl zijn lastig één-op-één te vertalen naar het Arabisch of Turks, omdat deze begrippen niet altijd gebruikelijk zijn binnen die talen of culturen. Hierdoor was extra tijd nodig voor controle, toetsing en aanpassing van de vertalingen om ervoor te zorgen dat de informatie begrijpelijk en correct bleef.

Wat is er nodig om dit initiatief te borgen en/of op te schalen?

Voor een duurzame borging en landelijke opschaling van dit initiatief zijn structurele financiering, duurzame samenwerkingsverbanden en actieve verspreiding van de materialen noodzakelijk. Het ontwikkelen van toegankelijke materialen is een belangrijke eerste stap, maar de grootste uitdaging ligt in het blijvend bereiken van de doelgroep en het verankeren van de aanpak binnen bestaande zorg- en welzijnsnetwerken.
Om het initiatief te borgen is het belangrijk dat de Arabische en Turkse versies van de osteoporose-risicocheck, folders en video’s structureel worden onderhouden, geactualiseerd en opgenomen in de reguliere voorlichtingsactiviteiten van de Osteoporose Vereniging en haar samenwerkingspartners. Daarnaast is het van belang dat aandacht voor mensen met beperkte gezondheidsvaardigheden en een andere taalachtergrond een vast onderdeel blijft van beleid, jaarplannen en begrotingen. Uit het project blijkt dat dit thema inmiddels is opgenomen als vast aandachtspunt binnen de organisatie.
Voor opschaling zijn extra investeringen nodig in communicatie, online marketing en samenwerking met zorg-, welzijns- en migrantenorganisaties. Via deze netwerken kunnen de materialen breder worden verspreid en kunnen meer mensen worden bereikt die anders buiten beeld blijven. Ook is het belangrijk om zorgverleners actief te informeren over het bestaan van de materialen, zodat zij deze kunnen inzetten in de begeleiding van patiënten.
Een concreet voorbeeld is de wens om de verspreiding van de materialen verder uit te breiden via sociale media, online marketing en bestaande netwerken van zorg- en welzijnsorganisaties. Daarnaast wordt verkend of aanvullende financiering beschikbaar kan komen om de landelijke implementatie en verdere verspreiding mogelijk te maken. Hiermee kan het bereik van de Arabisch- en Turkssprekende doelgroep aanzienlijk worden vergroot en kan de aanpak structureel worden ingebed in de praktijk.

Welke twee tips of geleerde lessen zou je andere (startende) initiatieven mee willen geven?

1. Betrek de doelgroep vanaf het begin actief bij de ontwikkeling en toetsing van materialen
Een belangrijke les uit dit project is dat goede vertalingen alleen niet voldoende zijn. Om materialen echt begrijpelijk, herkenbaar en bruikbaar te maken, is het essentieel om de doelgroep actief te betrekken bij de ontwikkeling en testfase. Door pilots en feedbacksessies uit te voeren kunnen onduidelijke termen, culturele verschillen en praktische verbeterpunten tijdig worden gesignaleerd en aangepast.
Voorbeeld: Tijdens dit project zijn de Arabische en Turkse materialen getest onder leden van de doelgroep. Hun feedback heeft geleid tot verbeteringen in taalgebruik en begrijpelijkheid van de osteoporose-risicocheck en voorlichtingsmaterialen.
2. Besteed voldoende tijd en aandacht aan verspreiding en netwerkopbouw
De ontwikkeling van materialen is vaak sneller gerealiseerd dan het daadwerkelijk bereiken van de doelgroep. Het opbouwen van samenwerkingen met organisaties, sleutelfiguren en bestaande netwerken kost tijd, maar is cruciaal voor succesvolle implementatie. Begin daarom al vroeg met het leggen van contacten en het maken van afspraken over verspreiding.
Voorbeeld: Het project liet zien dat bestaande netwerken een belangrijke rol speelden bij het vinden van deelnemers voor pilots en het verspreiden van informatie. Tegelijkertijd bleek dat het bereiken van de doelgroep en het benaderen van organisaties meer tijd vergde dan vooraf was ingeschat.