SAGO is de regio-organisatie van 40 openbare apotheken in de regio Gooi en Vechtstreek. In het Gooi is sprake van bovengemiddeld veel leefstijlgerelateerde aandoeningen en alcohol- en middelengebruik. Gezond Gooi heeft de ambitie om deze problematiek gezamenlijk aan te pakken. Een ambitie die door de SAGO-apothekers is omarmd.
Met behulp van een voucher van de Leefstijlcoalitie hebben 25 apothekers een deel van de scholing tot leefstijlapotheker kunnen financieren. Op de laatste dag van de scholing organiseerden we een praktijkdag waarbij alle relevante ketenpartners aansloten: van huisarts tot leefstijlcoach, en van welzijnsmedewerker tot verslavingsarts. Tijdens deze dag is een belangrijk zaadje geplant voor verdere samenwerking in de regio.
Zie ook de resultaten van dit initiatief van de Coalitie Leefstijl in de Zorg implementatievoucher bij de bestanden op deze pagina.
Scholen van apothekers tot leefstijlapotheker zodat zij kennis en handvaten krijgen om patiënten te begeleiden bij gezonde keuzes binnen de apotheek. Voorbeelden: Demedicaliseren van slaapmedicatie, medicatiecheck bij de GLI, medicatiecheck bij valpreventie check, gezondheidschecks, Very brief advice etc.
Type initiatief:
Scholing van apothekers tot leefstijlapotheker + organiseren van een praktijkdag met ketenpartners uit zorg en welzijnsdomein
Leefstijlelement:
Ziektebeeld:
Doelgroep:
Geschikt voor mensen met beperkte gezondheidsvaardigheden?:
Ja
Domein/sector waarin dit initiatief wordt aangeboden:
Domein waarmee wordt samengewerkt:
Provincie:
Regio:
Beschikbaarheidsvorm:
Status initiatief:
De apotheek heeft een unieke positie in de wijk: zij is laagdrempelig, goed bereikbaar en zonder afspraak toegankelijk. Patiënten komen er vaak jarenlang, soms wekelijks. Hierdoor ontstaat een vertrouwensrelatie en vallen veranderingen in gedrag, mobiliteit of medicatiegebruik snel op. Deze continuïteit maakt de apotheek bij uitstek geschikt voor vroegsignalering en het bespreekbaar maken van leefstijl.
In de apotheek wordt bovendien een brede en diverse groep mensen gezien, voor wie leefstijlinterventies vaak passend en effectief zijn, zowel preventief als ondersteunend aan bestaande zorg. De leefstijlapotheker werkt daarbij nauw samen met ketenpartners zoals huisartsen, fysiotherapeuten, diëtisten, welzijnsorganisaties en coaches, waardoor gerichte doorverwijzing mogelijk is.
De praktijkdag heeft deze samenwerking versterkt. Leefstijlapothekers en ketenpartners leerden elkaars rol, expertise en werkwijze kennen en maakten concrete afspraken over verwijzing. Dit heeft de onderlinge lijnen verkort en de zichtbaarheid van de leefstijlapotheker vergroot. Ketenpartners weten de apotheek inmiddels actief te vinden. Zo benaderde de stoppen-met-roken-coach de apotheek met het verzoek om tijdens Stopober aanwezig te zijn met een informatiestand.
Een belangrijke barrière binnen dit initiatief is het ontbreken van structurele financiering. Hoewel ketenpartners de meerwaarde van de leefstijlapotheker erkennen, wordt de rol van de apotheker binnen leefstijlinterventies vaak niet vergoed. Een voorbeeld hiervan is de medicatiecheck binnen de GLI: ketenpartners zien deze check als essentieel voor veilige en effectieve zorg, maar er is geen passende betaaltitel voor de inzet van de apotheker.
Daarnaast was de rol van de apotheek in leefstijl en preventie in de beginfase niet voor iedereen duidelijk. Niet alle zorgprofessionals konden zich direct voorstellen wat een apotheek kon betekenen op het gebied van leefstijl, en zeker niet hoe de samenwerking er concreet uit zou zien. Het creëren van wederzijds begrip, vertrouwen en duidelijke werkafspraken heeft tijd gekost.
Tot slot was er bij enkele professionals terughoudendheid over het uitvoeren van gezondheidschecks in de apotheek. Deze zorgen hadden vooral te maken met rolafbakening en verantwoordelijkheden. Door hierover het gesprek te voeren, transparant te werken en samen afspraken te maken, is deze terughoudendheid in de loop van het traject verminderd.
Om het initiatief van de leefstijlapotheker structureel te verankeren en op te schalen, is structurele financiering essentieel. Ketenpartners, zoals huisartsen en fysiotherapeuten, erkennen de meerwaarde van de apotheker, bijvoorbeeld bij valpreventie en het uitvoeren van een medicatiecheck binnen de GLI.
Zolang deze inzet niet wordt vergoed, kan de apotheker deze taken niet structureel uitvoeren. Dit betekent een gemiste kans om bij te dragen aan de preventie van chronische, leefstijlgerelateerde aandoeningen. Structurele vergoeding en duidelijkheid over rollen en verantwoordelijkheden zijn daarom cruciaal om het initiatief duurzaam te maken en breder uit te rollen.
1. Sluit aan bij bestaande werkwijzen en ketenpartners
Bouw voort op wat er al in de regio aanwezig is en probeer nieuwe initiatieven zoveel mogelijk te integreren in bestaande structuren. Meeliften op bestaande zorgpaden en samenwerkingsvormen maakt het makkelijker om draagvlak te creëren en voorkomt dat er onnodig nieuwe werkwijzen bedacht moeten worden.
2. Wees transparant in communicatie
Zorg dat ketenpartners vanaf het begin duidelijk weten wat je doet, wat de rol van de apotheek is en hoe de samenwerking vorm krijgt. Openheid over doelen, activiteiten en verwachtingen vergroot het vertrouwen, verlaagt de drempel voor samenwerking en helpt misverstanden of terughoudendheid te voorkomen.
Functie binnen het initiatief
Projectleider/ directeur
