Voeding en beweging interventie voor patiënten met cirrose en hepatocellulair carcinoom

Samenvatting van initiatief

Patiënten met levercirrose en levercelkanker (HCC) hebben vaak een verminderde voedingstoestand en spiermassa, wat hun herstel na een behandeling bemoeilijkt en de kans op complicaties vergroot. In de huidige zorg is structurele begeleiding op het gebied van voeding en beweging nog geen standaard onderdeel van het HCC-zorgpad. Amsterdam UMC wil hier met dit project verandering in brengen door een gecombineerde voeding- en beweeginterventie te implementeren.
Hiervoor maken we gebruik van het OPRAH-programma, dat eerder succesvol is toegepast bij oncologische chirurgische patiënten. Via een smartphone-app, in combinatie met een beweegsensor en digitale begeleiding door een diëtist en fysiotherapeut, krijgen patiënten inzicht in hun eiwitinname en fysieke activiteit. Ze ontvangen persoonlijke adviezen, kunnen eenvoudig vragen stellen en worden gestimuleerd om actief bij te dragen aan hun eigen herstel.
Door voeding en beweging structureel te integreren in het HCC-zorgpad, verwachten we dat patiënten sneller herstellen, beter voorbereid zijn op vervolgbehandelingen en een hogere kwaliteit van leven ervaren. Dit project kan daarmee ook andere organisaties inspireren om leefstijl structureel in hun zorgprocessen te integreren.

Zie ook de resultaten van dit initiatief van de Coalitie Leefstijl in de Zorg implementatievoucher bij de bestanden op deze pagina. 

Doel initiatief

De implementatie van een gecombineerde voeding- en beweeginterventie voor alle patiënten met levercirrose en HCC die een lokale behandeling ondergaan.

Type initiatief:

Leefstijlelement:

Ziektebeeld:

Doelgroep:

Geschikt voor mensen met beperkte gezondheidsvaardigheden?:

Ja

Domein/sector waarin dit initiatief wordt aangeboden:

Domein waarmee wordt samengewerkt:

Provincie:

Regio:

Beschikbaarheidsvorm:

Status initiatief:

Wat zijn succesfactoren van dit initiatief?

Een gecombineerde voeding- en beweeginterventie is een effectieve en efficiënte manier om zowel de eiwitinname als de fysieke activiteit te verbeteren, wat bijdraagt aan behoud en herstel van de voedingstoestand. Dit effect is ook aangetoond bij patiënten met cirrose.

Het gebruik van een digitale ondersteuningstool maakt de interventie laagdrempelig en eenvoudig toepasbaar in de dagelijkse praktijk. Door patiënten actief te betrekken bij hun eigen herstel, wordt de therapietrouw vergroot en kunnen adviezen en begeleiding beter worden afgestemd op de individuele behoefte, volledig in lijn met het principe van ‘De Juiste Zorg op de Juiste Plek’. Daarnaast versterkt de interventie de zelfeffectiviteit van patiënten, wat bijdraagt blijvende gedragsverandering.

Een systematische toepassing van een gestandaardiseerd, multidisciplinair zorgpad bevordert een gezondere leefstijl, wat bijdraagt aan behoud en herstel van de voedingstoestand en het fysiek functioneren. Dit resulteert in betere klinische uitkomsten en een hogere kwaliteit van leven voor patiënten.

Wat zijn barrières van dit initiatief?

De barrières van dit initiatief liggen in de mogelijkheden van patiënten om de app te gebruiken. Het OPRAH-programma maakt gebruik van eenvoudige, duidelijke taal en pictogrammen, mede op basis van advies van Pharos. Tijdens de on-boarding krijgen patiënten heldere instructies over het gebruik van de app. Uit de eerdere evaluaties van de OPRAH-studie blijkt dat patiënten de app als zeer gebruiksvriendelijk ervaren. Bovendien was de therapietrouw hoog: het dragen van de activity tracker had een mediane therapietrouw van 100% en het dagelijks invullen van de eiwitinname een mediane therapietrouw van 98%. De eerste resultaten laten zien dat dit voor deze patiënten categorie iets later ligt.
Voor patiënten voor wie de app niet geschikt is, blijft telefonische begeleiding via de diëtist en fysiotherapeut beschikbaar. Tijdens de evaluatie worden extra check-ins gepland om te waarborgen dat alle patiënten de adviezen goed begrijpen en kunnen toepassen.

Wat is er nodig om dit initiatief te borgen en/of op te schalen?

Doormiddel van deze voucher kunnen we 30 sensoren aanschaffen waardoor we alle patiënten die een lokale behandeling krijgen voor de leverkanker een leefstijl interventie kunnen aanbieden vanuit hun eigen omgeving. Als de patiënten het programma hebben afgerond, worden de sensoren ingeleverd en kunnen deze worden gebruikt voor een andere patiënt. Zo is het programma ingebed in het zorgpad.

Welke twee tips of geleerde lessen zou je andere (startende) initiatieven mee willen geven?

Ga het gesprek aan met medische en paramedische deskundigen in de omgeving. Door het signaleren van een probleem binnen je eigen patiënten en dit bespreekbaar te maken, kwamen we uit op een reeds bestaand herstel programma binnen de chirurgie wat we met klein aanpassingen konden implementeren voor de levercirrose patiënten.

Organisaties en/of partners betrokken bij de ontwikkeling van het initiatief

Zorgorganisaties:

Amsterdam UMC

Organisaties en/of partners waarmee wordt samengewerkt

Zorgorganisaties:

Amsterdam UMC, leefstijlloket, eerste lijn fysiotherapie en dietitiek

Lopende of afgeronde onderzoeken

Contact

Contactpersoon

Michelle Spaan

Functie binnen het initiatief

MDL-arts

Nieuw toegevoegde praktijkvoorbeelden

Publicatiedatum:

02-07-2026

Regio:

Publicatiedatum:

02-07-2026

Regio: