De praktijkhandleiding is ontwikkeld om huisartsen en praktijkondersteuners te ondersteunen bij het bespreekbaar maken van leefstijl in het spreekuur. Leefstijl is een belangrijke factor bij het ontstaan en het verloop van veel aandoeningen: bijna 20% van de ziektelast in Nederland wordt veroorzaakt door leefstijlfactoren zoals roken, ongezonde voeding, te weinig bewegen, overmatig alcoholgebruik en chronische stress.
Kernpunten van de handleiding:
Rol van de huisarts:
De huisarts signaleert, bespreekt en motiveert kort tot leefstijlverandering. Verdere begeleiding kan door praktijkondersteuners of verwijzing naar andere professionals plaatsvinden. Zicht op de sociale kaart in de wijk is belangrijk voor doorverwijzing.
Praktische handvatten:
De handleiding biedt tips om leefstijlgesprekken efficiënt te voeren, ook bij tijdsdruk. Er wordt gewerkt met een 6-stappenplan, waaronder uitleg geven over de relatie tussen gedrag en klacht, gezamenlijke besluitvorming, hulpvraag inventariseren, afspraken vastleggen en opvolgen.
Leefstijlthema’s:
Voor elk thema (roken, voeding, alcohol, bewegen, stress) zijn aparte modules met achtergrondinformatie, gesprekstechnieken en interventies. Bijvoorbeeld: bij voeding kun je kiezen voor een korte, bondige of uitgebreide aanpak.
Gedragsverandering:
Er is aandacht voor de verschillende fasen van gedragsverandering en hoe je patiënten hierin kunt begeleiden met kleine, haalbare stappen.
Gesprekstechnieken en tools:
De handleiding bevat praktische gesprekstechnieken en tools voor huisarts, praktijkondersteuner én patiënt.
Samenwerken in de wijk:
Samenwerken met andere zorgverleners en lokale initiatieven wordt gestimuleerd om patiënten snel naar passend aanbod te kunnen verwijzen.
De praktijkhandleiding is modulair opgebouwd en wordt regelmatig aangevuld met nieuwe onderdelen en praktijkvoorbeelden. Het doel is om leefstijl structureel en laagdrempelig onderdeel te maken van de huisartsenzorg, met oog voor haalbaarheid en effectiviteit.
De NHG-praktijkhandleiding ‘Leefstijlbegeleiding in de huisartsenpraktijk’ heeft ten doel de huisarts en zijn medewerkers praktische tips te bieden om het gesprek over leefstijl een plek te geven in de spreekkamer. Leefstijl is een belangrijke determinant voor ziekte en gezondheid. 18,5% van de Nederlandse ziektelast wordt veroorzaakt door leefstijlfactoren. Door het signaleren en bespreekbaar maken van leefstijlfactoren worden patiënten op weg geholpen naar een leefstijlverandering.
Type initiatief:
Leefstijlelement:
Ziektebeeld:
Doelgroep:
Geschikt voor mensen met beperkte gezondheidsvaardigheden?:
Nee
Domein/sector waarin dit initiatief wordt aangeboden:
Domein waarmee wordt samengewerkt:
N.v.t
Provincie:
Regio:
Beschikbaarheidsvorm:
Status initiatief:
De belangrijkste succesfactor van de praktijkhandleiding is zijn praktische toepasbaarheid
De handleiding biedt direct toepasbare tips en handvatten, zodat huisartsen en praktijkondersteuners leefstijlgesprekken eenvoudig kunnen integreren in hun dagelijkse praktijk, zelfs bij tijdsdruk. Dat wordt in de handleiding door verschillende huisartsen beaamt.
De grootste barrière is de moeilijkheid van gedragsverandering
Leefstijlverandering is complex en vraagt om langdurige begeleiding. Zowel patiënten als zorgverleners vinden het lastig om duurzame gedragsverandering te realiseren. Het kan voelen als “water naar de zee dragen”, omdat de maatschappij ongezond gedrag vaak faciliteert.
Borging is min of meer geregeld, doordat het NHG voornemens is de praktijkhandleiding te blijven aanbieden aan zijn achterban, en deze regelmatig modulair te herzien.
Advies om initiatieven in te bedden in het bestaande beleid van een organisatie.
Functie binnen het initiatief
Wetenschappelijk medewerker
