Digitaal screenen, informeren en adviseren over vitaliteit

Samenvatting van initiatief

In het Maastricht UMC+ (MUMC+) werken we aan de Vitale patiëntenreis: een vernieuwende aanpak om leefstijl structureel te integreren in de zorg. Uit onderzoek blijkt dat leefstijl grote invloed heeft op het verloop van ziekte, herstel en het risico op terugkeer van gezondheidsproblemen. Toch wordt dit onderwerp in de spreekkamer nog vaak onderbelicht. Met de Vitale patiëntenreis willen we dit veranderen.

Het project zorgt ervoor dat patiënten al vóór hun eerste afspraak in het ziekenhuis bewust worden van de rol van leefstijl in hun behandeling. Op basis van uitkomsten van digitale vragenlijsten en screenings ontvangen patiënten informatie en adviezen over bijvoorbeeld voeding, beweging, slaap of stress. De resultaten worden gekoppeld aan het elektronisch patiëntendossier (EPD), zodat ook de zorgverlener een volledig beeld krijgt en leefstijl gemakkelijker bespreekbaar kan maken. Zo zetten we samen met de patiënt stappen richting betere gezondheid en meer eigen regie.

De ontwikkeling gebeurt in samenwerking met patiënten zelf: de cliëntenraad en patiëntenpanels geven actief feedback en denken mee over gebruiksvriendelijkheid en inhoud. Daarbij wordt extra aandacht besteed aan patiënten met beperkte gezondheidsvaardigheden, zodat de informatie voor iedereen toegankelijk is.

De Vitale patiëntenreis start binnen het MUMC+, maar wordt zo ontworpen dat deze in de toekomst ook regionaal en nationaal kan worden ingezet. Dankzij de structurele inbedding in het EPD en het Kennis- en Expertisecentrum Preventie en Vitaliteit blijft de vitale patiëntenreis ook na de startperiode verder doorgroeien. Ons doel: iedere patiënt op het juiste moment de juiste informatie, voor een vitaler en gezonder leven.

Zie ook de resultaten van dit initiatief van de Coalitie Leefstijl in de Zorg implementatievoucher bij de bestanden op deze pagina. 

Doel initiatief

Het Kennis- en Expertisecentrum Preventie en Vitaliteit is onderdeel van de gelijknamige strategische pijler Preventie en Vitaliteit van het Maastricht UMC+ (MUMC+). Als MUMC+ hebben we niet alleen de rol om patiënten te behandelen voor hun aandoening, maar hen ook te ondersteunen bij een gezonde leefstijl. Bij veel ziektebeelden die in het ziekenhuis worden behandeld speelt leefstijl een belangrijke rol. De behandeling in het ziekenhuis is een belangrijk ‘teachable moment’ om patiënten aan te zetten tot gedragsverandering om de leefstijl te verbeteren. Een gezonde(re) leefstijl leidt tot het beter verlopen van een behandeling, minder complicaties, sneller herstel en een kleiner risico op terugkeer van de ziekte. Ook zorgt het verbeteren van de leefstijl ervoor dat er minder snel een nieuwe ziekte optreedt. Dit ‘teachable moment’ is nog niet verweven in de huidige ziektespecifieke zorgpaden in het MUMC+. Wij zien de mogelijkheid om dit op te nemen, waardoor een deel van de aan leefstijl gerelateerde ziektebeelden beter kan worden behandeld en patiënten minder snel terugkomen in het ziekenhuis. Dit willen we doen door het implementeren van digitale patiëntinformatie gericht op preventie en vitaliteit, wat onderdeel is van de vitale patiëntenreis. Door te screenen op verschillende leefstijlfactoren worden patiënten en zorgverleners zich bewust van de rol die leefstijl speelt in hun behandeling en/of ziekteverloop. Patiënten worden vanaf het begin van hun reis naar en in het ziekenhuis geïnformeerd over hun leefstijl en mogelijke adviezen en/of interventies. De zorgverlener krijgt een meer integraal beeld van de patiënt en kan leefstijl gemakkelijker bespreekbaar maken in de spreekkamer. Dit alles zorgt ervoor dat preventie en vitaliteit een integraal onderdeel wordt van de zorg in het MUMC+.

Type initiatief:

Leefstijlelement:

Ziektebeeld:

Doelgroep:

Geschikt voor mensen met beperkte gezondheidsvaardigheden?:

Ja

Domein/sector waarin dit initiatief wordt aangeboden:

Domein waarmee wordt samengewerkt:

Provincie:

Regio:

Beschikbaarheidsvorm:

Status initiatief:

Wat zijn succesfactoren van dit initiatief?

Klein beginnen.​

Aanpassen aan werkproces zorgverleners. ​

Roeien met de riemen die je hebt.​

Betrokken zorgverleners.

Het initiatief is niet in een keer breed uitgezet in het hele ziekenhuis, maar wordt per vakgroep, per zorgpad uitgerold.

Wat zijn barrières van dit initiatief?

Capaciteit Digitale Zorg / MIT​

Capaciteit van zorgverleners om mee te denken.

Doorgang van het initiatief is afhankelijk van ICT capaciteit en de capaciteit van zorgverleners om actief mee te denken over de best passende vorm voor hun vakgroep en/of zorgpad. Deze beide capaciteiten zijn beperkt aanwezig.

Wat is er nodig om dit initiatief te borgen en/of op te schalen?

De Gezondheidsmeter is gekoppeld aan het EPD en dus geborgd voor de toekomst. De koppeling tussen uitkomsten van de Gezondheidsmeter en daarbij passende informatie en adviezen moet nog gebeuren.

Welke twee tips of geleerde lessen zou je andere (startende) initiatieven mee willen geven?

Begin klein.
Zorg voor betrokken zorgverleners.

Organisaties en/of partners betrokken bij de ontwikkeling van het initiatief

Zorgorganisaties:

Maastricht UMC+

Organisaties en/of partners waarmee wordt samengewerkt

Lopende of afgeronde onderzoeken

Contact

Contactpersoon

Anke Vroomen

Functie binnen het initiatief

Projectleider

Site en bestanden

Nieuw toegevoegde praktijkvoorbeelden

Publicatiedatum:

02-07-2026

Regio: