HET CENTERING-MODEL
Het Centering-model bestaat uit een interactieve groepsgewijze aanpak waarin:
• medische zorg, educatie, zelfmanagement en de verbinding van een groep patiënten in een vergelijkbare positie centraal staat.
• vriendschappen, netwerken en ondersteuningsstructuren gevormd (kunnen) worden.
CENTERING DIABETES
In samenwerking met TNO en Stichting Centering Nederland ontwikkelden wij het Centering Diabetes model en pasten dit in een pilot toe in de zorgverlening van patiënten met diabetes.
Conclusie van deze pilot luidt dat Centering Diabetes:
• het zelfmanagement en empowerment van patiënten bevordert
• leidt tot leefstijlmodificatie, meer controle op het ziekteverloop en betere therapietrouw
• bijdraagt aan de effectiviteit en het optimaliseren van diabeteszorg
“Als je in een groep zit voel je je ook meer gesterkt. Je krijgt positieve verhalen van hoe anderen het doen en dan krijg ik echt het gevoel van: dat kan ik ook!”(Patient)
PROGRAMMA CENTERING DIABETES
• Een groep bestaat uit 10-12 deelnemers met diabetes. De samenstelling is divers wat betreft leeftijd, geslacht en ziektejaren.
• De groepsconsulten bestaan uit 7 bijeenkomsten waarin de medische zorg (controles) gecombineerd worden met het uitwisselen van informatie en ervaringen wat betreft verschillende thema’s rondom diabetes.
• Vervolgens vindt een (half-)jaarlijkse vervolgbijeenkomst plaats incl. medische controle
• De groep wordt (liefst) begeleid door een praktijkondersteuner somatiek en een diëtist.
“De ene patiënt is al heel ervaren en de ander staat er nog heel nieuw in. Degene met ervaring kan de ander informeren en degene met weinig ervaring stelt vragen die de ervaren patiënt ook weer aan het denken zetten. Ze gaan hierdoor kritischer kijken naar hun eigen handelen.” (Zorgverlener)
• het zelfmanagement en empowerment van patiënten met Diabetes bevorderen
• bevorderen van leefstijlmodificatie, meer controle op het ziekteverloop en betere therapietrouw
• bijdragen aan de (kosten-)effectiviteit en het optimaliseren van diabeteszorg
Type initiatief:
groepsbijeenkomsten waarin combinatie van de medische controles, voorlichting en kennisontwikkeling èn peer support
Leefstijlelement:
Ziektebeeld:
Doelgroep:
Geschikt voor mensen met beperkte gezondheidsvaardigheden?:
Ja
Domein/sector waarin dit initiatief wordt aangeboden:
Domein waarmee wordt samengewerkt:
Provincie:
Regio:
Beschikbaarheidsvorm:
Status initiatief:
Het interactief combineren van de “standaard medische controles en voorlichting” met de kennisontwikkeling èn de peer support samen is de kracht van Centering Zorg.
Door de interactieve werkvormen, de laagdrempeligheid en de invulling van de bijeenkomsten leren patiënten veel meer dan in de één op één controles. Zo schrikken veel professionals die gestart zijn met Centering Diabetes van hoe weinig kennis hun patiënten eigenlijk hadden ondanks jarenlange begeleiding. Zelfs mensen met jarenlang diabetes type 2 wisten nauwelijks wat gezonde voeding is of wat bijvoorbeeld koolhydraten zijn!
Patient: “Ik heb ook in de groep gezegd dat als ik tien jaar geleden wist wat ik nu tijdens de bijeenkomsten allemaal geleerd heb, het nooit zo ver gekomen was met mijn diabetes.”
Daarnaast nemen patiënten van elkaar/lotgenoten veel meer aan dan van de hulpverleners. Zij inspireren elkaar en vormen naast de controles ook een eigen netwerk.
Patiënt: “Ik denk dat mensen sneller iets aannemen van iemand die ook diabetes heeft, dan van een praktijkondersteuner die je er op wijst wat je beter wel en niet kunt doen. Het komt gewoon anders uit de mond van iemand die in dezelfde situatie verkeert, dan van iemand
die vanuit zijn vak spreekt.”
Zorgverlener: “We maakten het ook concreter door mensen hun eigen doelen te laten formuleren richting de groep. Toen zag je ook dat mensen actiever werden, omdat ze hun doelen in de groep uitgesproken hadden. Dit fungeerde als stok achter de deur om er daadwerkelijk wat mee te doen, omdat er een volgende keer weer op terug gekomen zou worden.”
Andere succesfactor is dat wanneer een diëtist als 2e begeleider de groep begeleid; meer kennis en laagdrempeliger samenwerking.
Niet elke huisartsenpraktijk heeft een ruimte ter beschikking die groot genoeg is voor een groepsbijeenkomst waardoor uitgeweken moet worden naar bijv. een ander gezondheidscentrum of bijv. een buurtcentrum.
Conclusie vanuit de pilot luidt dat Centering Diabetes leidt tot “betere leefstijlmodificatie, meer controle op het ziekteverloop en betere therapietrouw. Tezamen draagt dit bij aan het optimaliseren van diabeteszorg binnen de eerstelijnszorg, wat tevens kan resulteren in een kostenbesparing in de toekomst. Tenslotte geven deze uitkomsten aanwijzingen voor de transfereerbaarheid en
toepasbaarheid van dit model bij chronische ziekten. ”
Onderzoek van TNO is nodig om deze doelmatigheid, effectiviteit en meer optimale diabeteszorg aan te tonen, waarmee deze vorm van integrale persoonsgerichte zorg breed uitgerold kan worden in antwoord op de toenemend aantal patiënten met diabetes in de toekomst.
Ga ervan uit dat je een lange adem moet hebben wil je dit soort initiatieven breder uitrollen. Het kost echt veel tijd, maar ben je overtuigd van de meerwaarde (zeker wanneer je van patiënten hoort dat dit een fantastisch initiatief is die zij alle andere diabeten in Nederland ook gunnen) dan is dat het waard!
Functie binnen het initiatief
Mede initiatiefnemer, ontwikkelaar en trainer
